Nắng Phan Rang và Khúc Tráng Ca Bẻ Gãy Lá Chắn Thép

Có những ngày tháng Tư, nắng Phan Rang như không chỉ mang cái rát của đất trời xứ biển, mà còn mang cả cái lửa cháy của những trang hồi ức lịch sử hào hùng. Là một học sinh sinh ra và lớn lên giữa lòng thành phố Phan Rang hòa bình, tôi luôn tự hỏi: Điều gì đã nâng đỡ mảnh đất đầy gian khó này đi qua những năm tháng hoa lửa của cuộc chiến tranh? Câu trả lời nằm ở dòng máu anh hùng, ở những chiến công oanh liệt mà thế hệ cha anh đã gửi lại. Và mỗi khi lật mở những trang tư liệu về ngày 16 tháng 4 năm 1975 — ngày Phan Rang đập tan phòng tuyến “Lá chắn thép” cuối cùng của địch, hay khi được nghe câu chuyện từ chính những nhân chứng sống của lịch sử, trong tôi lại dâng trào một cảm xúc tự hào khôn tả.

Ngược dòng thời gian về mùa xuân năm 1975 lịch sử. Sau khi mất Tây Nguyên, Huế, rồi Đà Nẵng, quân địch rơi vào tình thế bại trận, rệu rã. Để chống đỡ những đòn tấn công cuối cùng và bảo vệ đầu não Sài Sòn từ xa, họ đã biến thị xã Phan Rang thành một phòng tuyến quân sự quy mô, mang tên “Lá chắn thép” ở hướng Đông Bắc. Tại đây, chúng tập trung Sư đoàn 6 không quân, các trung đoàn bộ binh tinh nhuệ nhất, xe tăng, pháo binh và có cả tàu chiến ngoài khơi sẵn sàng nã đạn. Kẻ thù ngạo nghễ tuyên bố phòng tuyến Phan Rang là bức tường thành “bất khả xâm phạm”.

Nhưng kẻ thù đã hoàn toàn sai. Chúng có súng đạn chiến tranh hiện đại, nhưng quân và dân ta có ý chí dời non lấp bể và lòng yêu nước nồng nàn. Trong lực lượng tiến công thần tốc năm ấy, có những người con từ mọi miền Tổ quốc đã cống hiến trọn tuổi thanh xuân cho mảnh đất này. Như câu chuyện của bác Lê Duy Cần, một người con đất Quảng Trị, sinh ngày 1/1/1950. Nhập ngũ từ tháng 3/1971, người thanh niên Kinh năm ấy mang theo nhiệt huyết tuổi trẻ vào chiến trường, biên chế vào Đoàn 580 danh tiếng. Trải qua bao trận mạc, đến tháng 12/1974, bác đã mang quân hàm Thượng sĩ, đảm nhiệm vai trò Trung đội trưởng, cùng đồng đội hành quân thần tốc hướng về phía Phan Rang.

Thực hiện mệnh lệnh “Thần tốc, thần tốc hơn nữa”, cánh quân duyên hải cùng lực lượng vũ trang tỉnh Ninh Thuận — trong đó có những người chiến sĩ kiên cường của Đoàn 580 như bác Cần — đã đồng loạt nổ súng tiến công với sức mạnh bão táp.

Sáng ngày 16 tháng 4, Phan Rang rung chuyển trong tiếng ầm ầm của pháo binh và tiếng xích xe tăng giải phóng. Các chiến sĩ đặc công địa phương cùng các cánh quân chủ lực, những con người gan dạ, thông thuộc từng bờ cây, ngọn cỏ, đã dũng cảm thọc sâu đánh chiếm các mục tiêu then chốt. Cầu Đạo Long, cầu Ninh Chữ, tòa hành chính tỉnh lần lượt chìm trong khói lửa chiến trận trước sức mạnh vũ bão của ta.

Trận chiến ác liệt và quả cảm nhất chính là cuộc chiến đánh chiếm Sân bay Thành Sơn. Giữa làn mưa bom bão đạn điên cuồng trút xuống từ máy bay địch, những người chỉ huy như Trung đội trưởng Lê Duy Cần và các chiến sĩ vẫn kiên cường bám trụ với tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Xe tăng ta húc cổng căn cứ, bộ đội ta mưu trí, dũng cảm làm chủ hoàn toàn sân bay Thành Sơn, đập tan ổ không quân của địch.

Đúng 9 giờ 30 phút ngày 16 tháng 4 năm 1975, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trước gió trên nóc Tòa hành chính Tỉnh Ninh Thuận. Phan Rang sạch bóng quân thù! Phòng tuyến “Lá chắn thép” từng làm hao tốn bao công sức của địch đã bị đập tan hoàn toàn chỉ trong vài giờ chiến đấu dọc hành lang duyên hải. Cánh cửa Đông chính thức mở toang, tạo đà cho đại quân ta tiến thẳng về giải phóng Sài Gòn, thống nhất đất nước.

Khói lửa năm tháng đã lùi lại quá khứ, Phan Rang hôm nay đã thay áo mới. Những vết thương bom đạn năm xưa đã được thay thế bằng những công trình cao lớn, những con đường mở rộng thênh thang và nhịp sống thanh bình, tươi đẹp. Sau ngày đất nước trọn niềm vui, người chiến sĩ Quảng Trị năm nào — bác Lê Duy Cần — đã chọn gắn bó cuộc đời mình với mảnh đất Ninh Thuận nắng gió mà bác từng vào sinh ra tử, phục vụ trong quân đội cho đến khi xuất ngũ vào tháng 1/1977.

Dòng máu của các anh hùng liệt sĩ, những bước chân thầm lặng của các chiến sĩ đặc công, và những năm tháng thanh xuân của những người lính Đoàn 580 năm ấy đã hòa vào lòng đất mẹ Phan Rang, hóa thành tượng đài bất tử trong lòng mỗi người dân.

Đứng trước tượng đài chiến thắng giữa lòng thành phố, được sống trong hòa bình nhờ sự hy sinh của các thế hệ cha anh, và được nghe kể về những người lính kiên trung như bác Cần, là một học sinh, một đoàn viên thế hệ trẻ, lồng ngực tôi thắt lại vì xúc động nhưng cũng căng tràn niềm tự hào. Tôi hiểu rằng, hòa bình hôm nay, trang sách tôi đang học mỗi ngày, đều được đổi bằng tuổi thanh xuân và xương máu của cha anh đi trước. Lòng biết ơn ấy không có lời nào miêu tả xiết. Tôi tự hứa sẽ ra sức học tập, rèn luyện bản thân thật tốt để xứng đáng với sự hy sinh cao cả ấy, quyết đem sức trẻ của mình viết tiếp những trang sử hòa bình, xây dựng quê hương Phan Rang ngày càng giàu đẹp, văn minh.