“Nếu không chết ở Quảng Trị thì sẽ không chết ở chiến trường nào”

Năm 1971, khi đang là sinh viên Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Vũ Quốc Hùng quyết định tạm gác giảng đường để lên đường nhập ngũ.

Chàng trai Hà Nội khi ấy được biên chế vào Đại đội 3, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 95, Sư đoàn 325. Sau thời gian huấn luyện, ông cùng đơn vị hành quân vào chiến trường miền Trung.

Đến năm 1972, ông có mặt tại Quảng Trị, đúng vào thời điểm cuộc chiến đấu bảo vệ Thành cổ bước vào giai đoạn khốc liệt nhất.

Từ 28/6 đến 16/9/1972, Thành cổ Quảng Trị trở thành tâm điểm của cuộc chiến. Hai bên giằng co từng vị trí, từng khu vực. Bom pháo trút xuống liên tục khiến chiến trường gần như bị cày xới không ngừng.

Với những người lính trẻ như Vũ Quốc Hùng, chiến đấu tại Thành cổ là cuộc thử thách đặc biệt khắc nghiệt.

Ông nhớ lại rằng mức độ ác liệt của chiến trường lớn đến mức những người lính thường nói với nhau một câu nửa đùa nửa thật:

“Chúng tôi nói đùa với nhau rằng mình không chết ở chiến trường Quảng Trị thì sẽ không chết ở chiến trường nào.”

Đằng sau câu nói ấy là hiện thực chiến trường mà những người lính phải đối mặt mỗi ngày.

Có những đồng đội hôm trước còn ngồi cạnh nhau, cùng chia nhau từng ngụm nước, từng phần lương khô, nhưng sau một trận bom pháo đã không còn trở lại.

Có những trận đánh diễn ra liên tục khiến người lính gần như không có thời gian nghỉ ngơi. Những hầm trú ẩn, công sự tạm bợ trở thành nơi che chắn cho họ trước bom pháo. Khi có lệnh, họ lại rời công sự để tiếp tục chiến đấu.

Thành cổ lúc ấy không còn giống một thành lũy cổ kính, mà trở thành một chiến trường bị bom đạn tàn phá. Theo các tư liệu lịch sử, trong 81 ngày đêm, thị xã Quảng Trị và Thành cổ bị phá hủy nặng nề, hàng nghìn chiến sĩ đã hy sinh.

Nhưng giữa khói lửa, những người lính vẫn giữ cho mình tình đồng đội.

Người bị thương được tìm cách đưa về tuyến sau. Người còn sức tiếp tục chiến đấu. Khi một đồng đội ngã xuống, những người còn lại tiếp tục giữ vị trí.

Đối với Vũ Quốc Hùng, ký ức về Thành cổ vì thế không chỉ là ký ức về bom đạn. Đó còn là ký ức về những người đồng đội tuổi đôi mươi, những người đã cùng ông trải qua những ngày tháng mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những người lính năm xưa nay đều đã ở tuổi cao. Nhưng mỗi khi nhắc đến mùa hè năm 1972, ký ức về Thành cổ vẫn trở về.

🌿 Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện của cựu chiến binh Vũ Quốc Hùng giúp thế hệ hôm nay hình dung cuộc chiến 81 ngày đêm không chỉ qua những con số lịch sử mà qua ký ức của một người lính trẻ trực tiếp sống giữa chiến trường.

Đó cũng là lời nhắc về giá trị của hòa bình: những người lính năm ấy phần lớn còn rất trẻ, đang ở tuổi học tập, yêu thương và xây dựng tương lai, nhưng chiến tranh đã đưa họ vào một trong những chiến trường khốc liệt nhất.