Ngã ba Co Nội – "Túi bom" và những đóa hoa rừng

Bác Mai chậm rãi tiếp thêm một thanh củi, khói bếp cay nồng: "Cháu ạ, năm 1954, Ngã ba Co Nội là một cái 'túi bom'. Giặc Pháp biết đây là điểm hội quân của các đoàn dân công hỏa tuyến từ Liên khu 3, Liên khu 4 và Việt Bắc dồn về, nên chúng đánh phá kinh khủng lắm. Có ngày chúng ném xuống đây hàng trăm quả bom đủ loại: bom phá, bom na-pan, bom bướm. Cả thung lũng Co Nội khét lẹt mùi thuốc súng, đất đá bị xới tung, cây cối trơ trụi. Chúng bác ngày ấy cứ nghe tiếng động cơ máy bay là biết nó sắp trút cái chết xuống đầu mình, nhưng không một ai rời vị trí."

Giọng bác trầm xuống, đầy vẻ kính trọng khi nhắc về những người chị em: "Hồi đó, đơn vị bác có rất nhiều cô gái thanh niên xung phong trẻ lắm, tóc dài ngang lưng. Các cô ấy làm nhiệm vụ trực chiến 24/24 giờ để san lấp hố bom. Bác nhớ có một tiểu đội nữ, quê tận Thái Bình, Nam Định lên. Các cô ấy nhỏ nhắn nhưng dẻo dai lắm, tay cầm chiếc cuốc chim băm vào lòng đất đá cứng ngắc. Có những lúc bom vừa nổ xong, khói còn chưa tan, các cô ấy đã lao ra ngay để thông đường cho xe thồ, cho dân công gánh bộ vượt qua. Họ bảo nhau: 'Chết thì vào nghĩa trang, còn sống thì phải thông đường cho Điện Biên chiến thắng'. Sự gan dạ của các cô gái ấy làm những người đàn ông như bác cũng phải nghiêng mình."

Ánh mắt bác Mai nhìn sâu vào ánh lửa, như thấy lại gương mặt những người đồng đội năm xưa: "Bác nhớ một buổi chiều tháng 4 năm 1954. Một tốp máy bay địch bất ngờ ập tới khi tiểu đội nữ đang làm việc bên sườn núi. Bom nổ quá gần, hầm trú ẩn bị sập hoàn toàn. Khi bọn bác đào bới lên, 12 cô gái đã hy sinh. Họ nằm sát bên nhau, tay vẫn còn nắm chặt cán cuốc, túi áo vẫn còn những chiếc gương vỡ và chiếc lược bí cài tóc bị gãy. Chúng bác khóc không ra tiếng, lặng lẽ mai táng các cô ấy ngay bên cạnh ngã ba này. Họ không có tên trên bia đá lúc đó, họ chỉ là những 'linh hồn không tuổi' hóa thân thành hoa ban trắng rừng Tây Bắc để bảo vệ con đường cho bộ đội ta kéo pháo vào mường Thanh."