Ngã ba Đồng Lộc 24/7/1968: mười cô gái giữ mạch máu giao thông

Ngã ba lửa

Ngã ba Đồng Lộc thuộc huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, là nơi giao nhau của tuyến đường 15A và đường 22, huyết mạch vận chuyển người và vũ khí vào chiến trường miền Nam. Vì vị trí then chốt ấy, nơi đây bị máy bay Mỹ đánh phá ác liệt suốt nhiều tháng, từng được gọi là "tọa độ lửa".

Ban ngày, đường bị bom đánh sập. Ban đêm, các lực lượng thanh niên xung phong, công binh, dân quân lại lấp hố bom, san mặt đường để xe qua.

Những cô gái trẻ

Một trong những tổ chiến đấu giữ đường ở Đồng Lộc là tổ trực chiến gồm mười cô gái, tuổi đời chỉ trên dưới hai mươi. Họ là những người con của nhiều làng quê miền Bắc, rời nhà từ rất sớm, nhận nhiệm vụ phá bom nổ chậm, san lấp hố bom để thông đường cho xe qua.

Công việc ấy cực kỳ nguy hiểm và đòi hỏi bình tĩnh, can đảm. Các cô gái ở đó gắn bó như chị em một nhà, chia nhau từng bát cơm, từng hố bom cần phải lấp.

Chiều 24/7/1968

Chiều 24/7/1968, trong lúc các cô đang làm nhiệm vụ, máy bay địch bất ngờ ném bom xuống Ngã ba Đồng Lộc. Một quả bom rơi xuống gần hầm trú ẩn, khiến mười cô gái hy sinh cùng một lúc. Con đường vẫn được thông xe sau đó nhờ lực lượng đồng đội tiếp nối.

Nơi các chị yên nghỉ

Hôm nay, tại Ngã ba Đồng Lộc có Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc, nơi tưởng niệm mười cô gái và những người đã ngã xuống trên tuyến đường này. Mỗi năm, hàng nghìn người đến thắp hương, đặt những bó hoa tươi và những món quà nhỏ. Mười liệt sĩ ấy được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Lời kết

Trong hàng chục vạn thanh niên xung phong đã tham gia giữ đường, mười cô gái Đồng Lộc là đại diện cho những người trẻ đã tình nguyện gánh vác phần việc khó khăn nhất. Họ đã không có cơ hội làm mẹ, làm bà, nhưng cái tên của họ ở lại cùng con đường.