NGÃ BA ĐỒNG LỘC – TẬP 7: MƯỜI CÁI TÊN, MƯỜI CUỘC ĐỜI

Sau trận bom chiều 24 tháng 7, Đồng Lộc chìm trong một sự im lặng nặng nề.

Những tiếng gọi đồng đội vẫn vang lên.

Những đôi tay vẫn tiếp tục đào bới.

Nhưng người được gọi không còn trả lời.

Mười cô gái đã nằm lại trên mảnh đất mà họ từng ngày bảo vệ.

Mười cái tên được nhắc đi nhắc lại giữa khói bom.

Võ Thị Tần.

Hồ Thị Cúc.

Võ Thị Hà.

Nguyễn Thị Nhỏ.

Hà Thị Xanh.

Trần Thị Rạng.

Nguyễn Thị Xuân.

Võ Thị Hợi.

Trần Thị Hường.

Dương Thị Xuân.

Mười cái tên.

Nhưng đằng sau mỗi cái tên là một cuộc đời.

Võ Thị Tần.

Chị là tiểu đội trưởng.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước, Tần sớm tham gia công tác thanh niên và năm 1965 tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong.

Ở Đồng Lộc, chị không chỉ là người chỉ huy.

Chị còn là người chị của cả tiểu đội.

Mỗi khi công việc khó khăn, chị động viên mọi người.

Mỗi khi có nguy hiểm, chị luôn có mặt.

Mỗi khi điểm danh, chị gọi tên từng người.

Có lẽ chị đã quá quen với việc đếm đủ mười người.

Nhưng rồi...

có một lần điểm danh,

chín người đã về.

Chỉ thiếu một người.

Hồ Thị Cúc.

Cúc là một trong những cô gái đã cùng Tần bám trụ ở Đồng Lộc.

Cúc trẻ.

Nhanh nhẹn.

Và luôn hăng say với công việc.

Ngày 24 tháng 7, Cúc cùng đồng đội ra mặt đường làm nhiệm vụ.

Sau trận bom, mọi người đã tìm thấy chín người.

Riêng Cúc vẫn chưa được tìm thấy.

Đồng đội tiếp tục đào.

Gọi tên.

Tìm kiếm.

Mãi đến ngày thứ ba, họ mới tìm thấy Cúc.

Câu chuyện về Cúc đã để lại một nỗi đau sâu sắc trong ký ức của những người còn sống.

Bởi người ta tìm thấy cô trong tư thế vẫn như đang cố gắng thoát khỏi đất đá.

Bên cạnh vẫn còn chiếc cuốc.

Những ngón tay đã bị thương vì bới đất.

Cô đã chiến đấu đến những giây phút cuối cùng.

Và cũng chính từ nỗi đau ấy, bài thơ “Cúc ơi!” đã ra đời.

Một tiếng gọi.

Một tiếng gọi không bao giờ nhận được câu trả lời.

Võ Thị Hà.

Hà chưa đầy mười bảy tuổi khi rời quê hương để tham gia thanh niên xung phong.

Tuổi đời của Hà còn quá trẻ.

Nhưng chiến tranh đã khiến một cô gái đang ở tuổi học hành bước vào một nơi mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc.

Nếu không có chiến tranh...

Có lẽ Hà vẫn còn ngồi trên ghế nhà trường.

Có lẽ cô sẽ tiếp tục học.

Có lẽ một ngày nào đó cô sẽ có một gia đình nhỏ.

Nhưng lịch sử đã đưa Hà đến Đồng Lộc.

Và Đồng Lộc trở thành nơi cô gửi lại tuổi thanh xuân.

Nguyễn Thị Nhỏ.

Nhỏ bước vào thanh niên xung phong khi tuổi đời còn rất trẻ.

Ở Đồng Lộc, cô trưởng thành từng ngày trong công việc.

Chiến trường khiến cô hiểu hơn về giá trị của tuổi trẻ.

Cô muốn làm được nhiều hơn.

Muốn đóng góp nhiều hơn.

Nhưng tuổi xuân của cô đã dừng lại ở tuổi hai mươi tư.

Không kịp nói lời chia tay với người thân.

Không kịp trở về với gia đình.

Hà Thị Xanh.

Xanh mới mười chín tuổi.

Tuổi mười chín...

Đáng lẽ phải là tuổi của những ước mơ.

Tuổi của những buổi chiều cùng bạn bè.

Tuổi của những trang vở còn dang dở.

Nhưng ở Đồng Lộc, tuổi mười chín của Xanh gắn với những con đường đầy hố bom.

Với cuốc.

Với xẻng.

Với những đoàn xe đi về phía tiền tuyến.

Và rồi...

Xanh nằm lại nơi ấy.

Trần Thị Rạng.

Rạng mới mười tám tuổi.

Mười tám tuổi.

Một con số nghe thật nhỏ bé giữa chiến tranh.

Nhưng cô gái ấy đã lựa chọn đứng trên tuyến đường nguy hiểm nhất.

Cô cùng đồng đội làm việc dưới bom đạn.

Không phải vì họ không sợ.

Mà bởi họ tin rằng công việc của mình cần thiết.

Nếu đường không thông...

xe không thể đi.

Nếu xe không đi...

những người ở phía trước sẽ phải chờ.

Và vì thế, họ vẫn ở lại.

Nguyễn Thị Xuân.

Xuân có một tuổi thơ gắn với căn nhà nhỏ, với cây cối trong vườn và những hình ảnh thân thuộc của quê nhà.

Trong những ngày ở thanh niên xung phong, những ký ức ấy trở thành nỗi nhớ.

Nhớ mẹ.

Nhớ nhà.

Nhớ những điều rất bình thường.

Có lẽ điều Xuân mong nhất cũng chỉ là một ngày được trở về.

Nhưng tháng Bảy năm ấy...

cô không trở về nữa.

Võ Thị Hợi.

Hợi cũng là một trong những cô gái trẻ đã chọn con đường thanh niên xung phong.

Hai mươi tuổi.

Một tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng những ngày tháng ở Đồng Lộc đã khiến cô trở thành một người lính thực sự trên mặt trận giao thông.

Không tiếng súng trong tay.

Không chiến hào kiên cố.

Chỉ có cuốc xẻng và con đường.

Nhưng chính trên con đường ấy, cô đã làm công việc của mình đến tận cùng.

Trần Thị Hường.

Hường có một ước mơ rất đẹp.

Cô yêu ca hát và từng mong muốn được học tập để trở thành ca sĩ.

Nhưng quê hương chìm trong chiến tranh.

Ước mơ ấy đành gác lại.

Hường gia nhập lực lượng thanh niên xung phong và đến Đồng Lộc.

Ở đó, cô không đứng trên sân khấu.

Cô đứng giữa những hố bom.

Tiếng hát tuổi trẻ có thể chưa kịp vang lên trên một sân khấu lớn.

Nhưng cuộc đời cô lại trở thành một phần của bản hùng ca Đồng Lộc.

Dương Thị Xuân.

Xuân cũng chỉ mới hai mươi mốt tuổi.

Hai mươi mốt...

Tuổi của những dự định còn ở phía trước.

Tuổi của những ngày chưa kịp bắt đầu.

Nhưng ngày 24 tháng 7 đã khép lại tất cả.

Mười cô gái.

Mười cuộc đời.

Mỗi người một quê hương.

Một gia đình.

Một câu chuyện.

Một ước mơ.

Nhưng họ đã gặp nhau ở Đồng Lộc.

Và cùng nhau làm một công việc tưởng như rất giản dị:

Giữ cho con đường được thông.

Sau này, khi người ta nhắc đến Đồng Lộc, người ta thường nói:

“Mười cô gái.”

Nhưng hãy nhớ...

Họ không chỉ là “mười cô gái”.

Họ là những người con.

Những người chị.

Những người em.

Những người bạn.

Những thanh niên trẻ tuổi đã lựa chọn đặt tuổi xuân của mình vào một thời khắc đặc biệt của lịch sử.

Họ từng cười.

Từng khóc.

Từng nhớ nhà.

Từng viết thư.

Từng mong một ngày trở về.

Và cũng từng tin rằng ngày mai mình sẽ tiếp tục làm nhiệm vụ.

Chỉ tiếc rằng...

ngày mai của họ không bao giờ đến.

Chiều muộn.

Mặt trời dần khuất sau những triền đồi Đồng Lộc.

Con đường năm xưa giờ đã bình yên.

Không còn tiếng máy bay.

Không còn tiếng bom.

Không còn những cô gái cầm cuốc đứng bên đường.

Nhưng nếu đứng thật lâu...

có lẽ người ta vẫn có thể tưởng tượng ra tiếng bước chân của họ.

Tiếng gọi nhau.

Tiếng cười.

Tiếng cuốc bổ xuống mặt đất.

Và tiếng điểm danh của người tiểu đội trưởng.

Một...

Hai...

Ba...

...

Chín.

Rồi một khoảng lặng.

Ngày hôm ấy, người ta đã không thể gọi đủ mười người.

Nhưng trong ký ức của dân tộc...

chín không bao giờ thiếu một.

Bởi mười cô gái ấy...

đã trở thành một.