NGÃ BA GIỒNG - TRƯỜNG BẮN LỊCH SỬ GIỮA LÒNG 18 THÔN VƯỜN TRẦU

Vùng đất Hóc Môn - Bà Điểm từ lâu đã được biết đến với tên gọi dân gian "18 thôn Vườn Trầu", nơi những giàn trầu, hàng cau xanh mướt gắn liền với đời sống của người dân Nam Bộ suốt hàng trăm năm. Nhưng phía sau vẻ yên bình ấy, vùng đất này còn là một trong những cái nôi cách mạng quan trọng bậc nhất của Sài Gòn - Gia Định, nơi Trung ương Đảng từng chọn làm căn cứ bí mật để tổ chức nhiều hội nghị quan trọng chỉ đạo phong trào cách mạng cả nước trong giai đoạn 1936-1939, và cũng là nơi bùng nổ cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ vào đêm 23/11/1940. Khi ấy, người dân 18 thôn Vườn Trầu đã tự vũ trang bằng gậy gộc, giáo mác để đánh vào các cơ quan hành chính của thực dân Pháp. Cuộc khởi nghĩa cuối cùng thất bại do điều kiện chưa chín muồi, và thực dân Pháp đã dựng ngay một trường bắn tại khu đất gò rộng mang tên Ngã Ba Giồng, nơi giao nhau giữa các tuyến đường huyết mạch nối Hóc Môn với khu vực chợ Bến Thành, Bến Nghé xưa.

Chính tại trường bắn khắc nghiệt này, nhiều cán bộ xuất sắc của Đảng Cộng sản Đông Dương đã bị thực dân Pháp xử tử, trong đó có những cái tên đã đi vào lịch sử cách mạng Việt Nam như Nguyễn Văn Cừ, Hà Huy Tập, Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Văn Tần, Phan Đăng Lưu. Máu của những người con ưu tú ấy đã thấm sâu vào mảnh đất Vườn Trầu, trở thành một phần không thể tách rời trong lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc. Sau ngày đất nước thống nhất, huyện Hóc Môn đã khôi phục và tôn tạo khu di tích lịch sử cách mạng Ngã Ba Giồng, xây dựng Khu tưởng niệm Liệt sĩ với diện tích hơn 7ha, trở thành một dự án trọng điểm của Thành phố Hồ Chí Minh. Di tích được xếp hạng cấp quốc gia từ tháng 12/2002. Ngày nay, nơi đây không chỉ lưu giữ ký ức bi tráng về những người đã ngã xuống mà còn tái hiện nếp sống, văn hóa của vùng đất 18 thôn Vườn Trầu, trở thành một "địa chỉ đỏ" quan trọng để giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ trẻ Thành phố Hồ Chí Minh.