Ngã Sáu Buôn Ma Thuột – Dấu ấn thời gian giữa lòng phố núi

Ngã Sáu Buôn Ma Thuột – Dấu ấn thời gian giữa lòng phố núi

Với người Buôn Ma Thuột, cái tên “Ngã Sáu Ban Mê” đã trở thành một phần ký ức – vừa thân quen, vừa đầy thi vị. Từ buổi đầu khai phá đến hôm nay, nơi đây vẫn lặng lẽ chứng kiến bao thăng trầm, đổi thay của vùng đất cao nguyên đầy nắng gió.

Từ những năm 20 của thế kỷ XX, người Việt tìm đến vùng đất này, chọn một địa thế bằng phẳng để dựng làng, lập ấp. Ngã Sáu khi ấy là điểm giao nhau của những con đường nối liền khu dân cư người Việt, các buôn làng Ê Đê bản địa và con đường thương hồ về miền Trung. Con đường xưa đỏ đất bazan, mùa mưa thì lầy lội, mùa khô lại phủ bụi mù trời; rồi dần thay bằng những con đường lát đá, và hôm nay là những dải nhựa phẳng lì, rộng thênh thang – minh chứng cho hành trình phát triển của phố núi năng động.

Trong ký ức của những cư dân sống ở Buôn Ma Thuột thập niên 30, 40, nơi Ngã Sáu từng có trụ đèn ba ngọn – biểu tượng của vùng trung tâm đô thị khi ấy. Chính tại đây, người dân không bao giờ quên thảm kịch hơn 100 dân lành làng Lạc Giao bị thực dân Pháp sát hại trong cuộc tấn công Buôn Ma Thuột lần thứ hai ngày 1-12-1945, cũng như sự hy sinh quả cảm của chiến sĩ quân giới Trần Thệ ngay bên trụ đèn ấy.

Từ Ngã Sáu nhìn ra, ta thấy cả một đô thị nhỏ đang hình thành: Nhà thờ, Nhà máy điện Buôgery, Nhà Giám đốc lục lộ, bến xe… và quanh đó là khu phố chợ tấp nập – nơi những hiệu buôn, hiệu thuốc, cửa hàng của người Việt, người Hoa góp phần tạo nên một không gian sống sầm uất, chan hòa.

Sau ngày giải phóng 1975, chỉ trong thời gian ngắn, Ngã Sáu đã khoác lên mình diện mạo mới: khang trang, hiện đại, mang dáng dấp của một phố thị trẻ trung – tựa như gương mặt cô gái tuổi đôi mươi vừa bừng sáng. Bao quanh Ngã Sáu là Đài tưởng niệm, Khách sạn, Trung tâm văn hóa, Đài Phát thanh - Truyền hình, Công ty du lịch, cùng những công trình dịch vụ tổng hợp – tạo nên một trung tâm sôi động giữa lòng thành phố.

Những cư dân Buôn Ma Thuột, từ người bản địa Ê Đê, M’Nông đến những người từ khắp nơi tìm đến lập nghiệp đã cùng nhau dựng xây vùng đất này. Họ khai khẩn, vun đắp, biến đất hoang thành phố thị. Có người khởi đầu từ đôi bàn tay trắng, gây dựng nên cơ nghiệp, viết nên những câu chuyện đẹp như huyền thoại – như chủ nhân Khách sạn AĐ, Rạp hát TL… Mỗi góc phố, con đường nơi đây đều thấm đẫm mồ hôi, công sức, thậm chí cả máu và nước mắt – để hình thành nên Ngã Sáu, biểu tượng của ý chí và sức sống con người Buôn Ma Thuột.

Đã có thời, sau giải phóng 1975, Ngã Sáu còn nguyên những vết tích hoang tàn của chiến tranh là những ngôi nhà đổ nát, phố xá loang lổ dấu bom. Giữa khung cảnh ấy, chiếc xe tăng tại Đài Chiến thắng vẫn đứng đó - biểu tượng bất diệt của chiến công. Chính từ nơi này, chiếc xe tăng đầu tiên đã tấn công vào Bộ Tư lệnh Sư đoàn 23 ngụy, mở đầu trận Buôn Ma Thuột lịch sử, khởi phát cho chiến dịch giải phóng Tây Nguyên, tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam mùa xuân 1975.

Ngày nay, Tượng đài Chiến thắng Buôn Ma Thuột sừng sững giữa trung tâm, in bóng trời cao nguyên, biểu trưng cho sức mạnh đoàn kết của các dân tộc trên vùng đất anh hùng – trong chiến đấu, trong lao động, trong hành trình kiến tạo quê hương.

Ngã Sáu hôm nay khoác lên diện mạo mới: Bưu điện, Khách sạn Sài Gòn – Ban Mê, Đài Phát thanh – Truyền hình, Trung tâm Văn hóa, Sở Điện lực, Cửa hàng sách,… nối nhau vươn cao. Khi đêm xuống, từ Ngã Sáu xuôi đường Ama Trang Lơng, ngược Phan Chu Trinh, hay thả bộ trên đại lộ Nguyễn Tất Thành, với ánh đèn đô thị khiến lòng người chợt nhớ về những ký ức xưa, về một Ngã Sáu thân thương – nơi quá khứ, hiện tại và tương lai cùng hòa vào nhau. Ngã Sáu Buôn Ma Thuột – không chỉ là giao điểm của những con đường, mà còn là giao điểm của ký ức, của khát vọng và của tình yêu bất tận với mảnh đất cao nguyên đầy nắng gió.