Ngày thống nhất qua ký ức của nhân chứng lịch sử

Ngày 30/4/1975 đã đi vào lịch sử dân tộc như bản hùng ca bất diệt của ý chí độc lập và khát vọng thống nhất đất nước. Nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ký ức về ngày toàn thắng vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí những người trực tiếp chứng kiến và góp phần làm nên thời khắc lịch sử ấy.

Nhà báo chiến trường Đậu Ngọc Đản là một trong hai phóng viên miền Bắc đầu tiên có mặt tại Dinh Độc Lập vào trưa ngày 30/4/1975. Theo đội hình tiến công của Trung đoàn 66, Sư đoàn 304 và Lữ đoàn Xe tăng 203, ông đã kịp ghi lại những bức ảnh lịch sử quý giá: hình ảnh Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, Đại đội trưởng Bùi Quang Thận cắm cờ trên nóc Dinh Độc Lập và những giây phút đầu tiên của ngày đất nước hoàn toàn thống nhất. Chính những thước phim và bức ảnh ấy đã trở thành tư liệu lịch sử vô giá, ghi dấu thời khắc kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Ở hậu phương, chiến sĩ văn công Nguyễn Văn Vạn vẫn nhớ như in buổi trưa ngày 30/4 khi cả đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị nhận tin Sài Gòn được giải phóng. Niềm vui vỡ òa khiến mọi người ùa ra sân, reo hò, hòa vào dòng người rợp cờ hoa trên khắp phố phường Hà Nội. Ngay sau đó, đoàn nhận lệnh vào miền Nam biểu diễn phục vụ quân và dân trong những ngày đầu đất nước thống nhất.

Có mặt tại Sài Gòn, những nghệ sĩ khoác trên mình bộ quân phục đẹp nhất, mang theo tiếng hát và niềm vui chiến thắng đến với đồng bào. Những ca khúc như Giải phóng miền Nam, Chào anh giải phóng quân, Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người vang lên giữa không khí hòa bình vừa được lập lại, nhận được sự đón chào nồng nhiệt của người dân thành phố. Với ông Nguyễn Văn Vạn, xúc động nhất là những buổi biểu diễn dành cho các cựu tù Côn Đảo vừa được giải phóng, khi cả khán phòng cùng cất cao tiếng hát Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng trong niềm hạnh phúc và nước mắt đoàn viên.

Những ký ức của nhà báo chiến trường và người chiến sĩ văn công đã góp thêm những góc nhìn chân thực về ngày 30/4/1975 – ngày non sông liền một dải. Đó không chỉ là chiến thắng của những người trực tiếp cầm súng nơi tiền tuyến, mà còn là chiến thắng của cả dân tộc, của những con người âm thầm cống hiến bằng ngòi bút, lời ca và niềm tin son sắt vào ngày đất nước hoàn toàn độc lập, thống nhất.