NGÀY TRỞ VỀ SAU CHIẾN TRANH

Có những cuộc trở về được đón bằng cờ hoa, tiếng nhạc và niềm vui đoàn tụ. Nhưng cũng có những cuộc trở về lặng lẽ, mang theo biết bao ký ức của chiến tranh. Đối với cựu chiến binh Đường Xuân Tam, ngày rời quân ngũ trở về quê hương không chỉ là ngày khép lại những năm tháng chiến đấu, mà còn là ngày bắt đầu một hành trình mới – hành trình sống tiếp phần đời của mình thay cho những người đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Sau nhiều năm chiến đấu trên chiến trường B5 ác liệt, trải qua biết bao trận đánh, hai lần được phong tặng danh hiệu "Dũng sĩ diệt Mỹ", nhiều lần đối mặt với cái chết và mang trên mình những vết thương của chiến tranh, ông Tam hoàn thành nhiệm vụ của người lính khi đất nước được hòa bình, thống nhất.

Ngày rời đơn vị, ông đứng rất lâu nhìn về phía những cánh rừng, những quả đồi từng gắn bó với tuổi hai mươi của mình.

Đó là nơi ông đã trưởng thành.

Là nơi ông đã chứng kiến những người đồng đội cùng vào sinh ra tử.

Cũng là nơi biết bao người đã gửi lại tuổi thanh xuân mãi mãi.

Trong ba lô ngày trở về không có nhiều tài sản.

Chỉ có vài bộ quân phục đã sờn vai, những kỷ vật của người lính, những tấm giấy khen, huân chương cùng những ký ức không thể nào quên.

Con đường từ chiến trường trở về quê hương Sơn Thành dài hơn rất nhiều so với ngày ông lên đường nhập ngũ.

Bởi lần này, trong trái tim người lính mang theo cả niềm vui lẫn nỗi trăn trở.

Niềm vui vì đất nước đã hòa bình.

Niềm vui vì được gặp lại mẹ già, người thân và quê hương sau những năm xa cách.

Nhưng xen lẫn trong niềm vui ấy là nỗi nhớ khôn nguôi về những đồng đội đã không còn có cơ hội trở về.

Ông từng tâm sự rằng, mỗi khi nghĩ đến ngày chiến thắng, hình ảnh đầu tiên hiện lên trong tâm trí ông không phải là lễ mừng chiến thắng, mà là gương mặt của những người đồng đội đã hy sinh tại cao điểm 544, ở Triệu Phong, ở Cam Lộ và trên khắp chiến trường Quảng Trị.

Họ đều từng mang trong mình những ước mơ rất giản dị.

Có người mong được về phụ giúp cha mẹ làm ruộng.

Có người mong được xây dựng một mái ấm nhỏ.

Có người hẹn sau chiến tranh sẽ trở về thăm nhau.

Nhưng những lời hẹn ấy đã mãi mãi dừng lại nơi chiến trường.

Chính vì thế, ông luôn tự nhủ rằng mình phải sống thật xứng đáng với sự hy sinh của đồng đội.

Ngày trở về quê hương, cuộc sống còn vô vàn khó khăn.

Đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, kinh tế còn nhiều thiếu thốn.

Gia đình ông cũng không ngoại lệ.

Người mẹ già đã nhiều năm mong ngóng con.

Ngôi nhà đơn sơ vẫn còn đó, nhưng quê hương đã đổi khác sau những năm dài khói lửa.

Nhiều người dân trong làng đến thăm hỏi người lính vừa trở về.

Họ chúc mừng ông còn sống.

Nhưng cũng không ít người lặng lẽ hỏi tin về con em mình đã cùng chiến đấu năm xưa.

Có những câu hỏi ông không thể trả lời trọn vẹn.

Bởi nhiều đồng đội đã mãi mãi nằm lại trên chiến trường.

Có người đến nay vẫn chưa tìm được phần mộ.

Những cuộc gặp gỡ ấy khiến ông càng thấm thía giá trị của hòa bình.

Ông hiểu rằng, mình may mắn hơn rất nhiều người.

Được trở về đã là một phần thưởng lớn.

Vì vậy, ông không cho phép mình sống an phận hay dựa vào những chiến công trong quá khứ.

Người lính năm nào nhanh chóng bắt tay vào lao động sản xuất.

Ông tin rằng, khi tiếng súng đã ngừng thì người lính phải tiếp tục chiến đấu trên một mặt trận mới – mặt trận xây dựng quê hương.

Sau này, cùng người vợ của mình, ông lên vùng Chóp Vàng khai hoang, dựng nhà, trồng cây, phát triển kinh tế và nuôi dạy các con trưởng thành.

Đó là "trận chiến thời bình" mà ông dành trọn tâm huyết sau khi rời quân ngũ.

Điều đáng quý là suốt những năm tháng ấy, ông chưa bao giờ nhận mình là người có công lớn.

Mỗi khi có người nhắc đến hai danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, ông chỉ cười hiền và nói:

"Bác còn được trở về là may mắn hơn nhiều đồng đội rồi."

Câu nói ấy chứa đựng sự khiêm nhường của một người đã đi qua chiến tranh.

Đối với ông, chiến thắng lớn nhất không phải là những tấm huân chương, mà là được sống trong một đất nước hòa bình, được nhìn thấy quê hương đổi mới từng ngày và được chứng kiến con cháu lớn lên trong tiếng cười thay vì tiếng bom.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những vết thương chiến tranh vẫn còn in dấu trên cơ thể ông, nhưng tinh thần của người lính Cụ Hồ vẫn vẹn nguyên như ngày nào. Ông vẫn tham gia các hoạt động của địa phương, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, kể lại những câu chuyện của một thời hoa lửa không phải để nhắc về chiến công của mình, mà để nhắc mọi người biết trân trọng giá trị của hòa bình.

Đối với cựu chiến binh Đường Xuân Tam, ngày trở về sau chiến tranh không phải là điểm kết thúc, mà là sự khởi đầu của một hành trình cống hiến mới. Từ người lính nơi chiến trường, ông tiếp tục trở thành người công dân gương mẫu, người đảng viên tận tụy, người cha mẫu mực và người truyền lửa cho thế hệ hôm nay.

Đó chính là chiến thắng đẹp nhất của cuộc đời người lính.

Thông điệp gửi thế hệ trẻ

"Ngày bác trở về, điều quý giá nhất không phải là những tấm huân chương mang theo, mà là được sống trên một đất nước hòa bình. Các cháu sinh ra khi không còn tiếng súng, vì vậy hãy biết trân trọng những gì mình đang có. Hãy học tập tốt, lao động chăm chỉ, sống tử tế và có trách nhiệm với quê hương. Đó là cách ý nghĩa nhất để tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc."