NGHE KỂ CHUYỆN TRƯỜNG SƠN
NGHE KỂ CHUYỆN TRƯỜNG SƠN – KÝ ỨC KHÔNG THỂ QUÊN
Tôi vẫn nhớ rất rõ buổi chiều hôm ấy – một buổi chiều yên tĩnh, nắng nhẹ trải dài trên hiên nhà. Trong không gian giản dị ấy, tôi được gặp và nghe bác Lại Đức Thuận – một cựu chiến binh – kể lại câu chuyện của mình. Giọng bác không cao, không vội, nhưng từng lời như thấm vào lòng người nghe. Đó không chỉ là một câu chuyện, mà là cả một phần lịch sử sống động.
Bác bắt đầu từ những ngày rất xa – tháng 3 năm 1968. Khi ấy, bác còn là một chàng trai trẻ, rời quê hương với balo trên vai, mang theo niềm tin và khát vọng của tuổi hai mươi. Sau nhiều ngày hành quân gian khổ, băng rừng vượt suối, bác được phân công vào một tổ trinh sát trên tuyến đường Trường Sơn.
Tổ của bác có 5 người, mỗi người một tính cách nhưng gắn bó như anh em ruột thịt. Anh Nguyễn Văn Hòa – tổ trưởng – là người từng trải, luôn bình tĩnh trong mọi tình huống. Anh Trần Quang Lợi thì gan dạ, nhanh nhẹn, luôn đi đầu trong những nhiệm vụ nguy hiểm. Anh Phạm Đức Bình lại cẩn thận, tỉ mỉ, được giao nhiệm vụ xử lý mìn. Còn Lê Văn Sơn – cậu lính trẻ nhất – lúc nào cũng nở nụ cười lạc quan, như xua tan đi sự căng thẳng của chiến trường. Và bác Thuận – người kể chuyện với tôi hôm nay – khi ấy cũng chỉ là một người lính trẻ, lần đầu đối diện với bom đạn.
Bác kể, nhiệm vụ của họ là trinh sát, bám đường, theo dõi hoạt động của địch trên một đoạn đường dài hơn 3km. Nghe thì có vẻ đơn giản, nhưng thực tế lại vô cùng hiểm nguy. Họ phải hoạt động cả ngày lẫn đêm, có khi nằm im hàng giờ trong bụi rậm, không dám cử động, chỉ để quan sát một toán lính địch đi qua. Rừng Trường Sơn vừa hùng vĩ vừa khắc nghiệt – ban ngày nắng cháy da, ban đêm lạnh buốt, lại luôn rình rập hiểm nguy.
Rồi bác dừng lại, ánh mắt xa xăm, như đang nhìn về quá khứ. Bác kể về đêm 12 tháng 5 năm 1972 – một đêm mà bác nói rằng “suốt đời không thể quên”.
Đêm hôm đó, tổ trinh sát nhận được tin địch đang chuẩn bị gài mìn và lập chốt phục kích để chặn đoàn xe vận tải của ta. Không chậm trễ, cả tổ lên đường ngay trong đêm. Rừng tối đen, chỉ có tiếng côn trùng và thỉnh thoảng là những tiếng bom vọng lại từ xa.
Tôi lặng người khi nghe bác kể: họ phải bò từng mét một, vừa đi vừa dò đường. Anh Lợi đi trước, anh Bình theo sau quan sát kỹ từng dấu hiệu khả nghi. Bất ngờ, bom nổ dữ dội phía trước, đất đá tung lên, không gian rung chuyển. Trong khoảnh khắc ấy, sự sống và cái chết dường như chỉ cách nhau một bước chân nhưng họ không lùi bước.
Sau nhiều giờ căng thẳng, họ phát hiện ra bãi mìn của địch nằm ngay khúc cua hiểm yếu. Nếu đoàn xe đi qua mà không biết, hậu quả sẽ rất lớn. Không một tiếng nói lớn, không một ánh đèn, họ âm thầm tháo gỡ từng quả mìn. Công việc đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối – chỉ cần một sai sót nhỏ là có thể hy sinh.
Bác kể đến đây, giọng chậm lại. Tôi có thể hình dung ra những giọt mồ hôi trong đêm tối, những đôi tay run nhưng vẫn kiên định.
Cuối cùng, họ đã hoàn thành nhiệm vụ trước khi trời sáng. Tin được báo về đơn vị. Đêm hôm sau, đoàn xe vận tải nối đuôi nhau vượt qua đoạn đường ấy an toàn. Không ai trong đoàn xe biết rằng, trước đó vài giờ, nơi họ đi qua từng là một “cái bẫy chết người”.
Tôi chợt hiểu: có những chiến công không cần ai biết đến, nhưng lại vô cùng lớn lao. Bác Thuận không chỉ kể về chiến công, mà còn kể về những mất mát. Ngày 20 tháng 6 năm 1972, trong một lần làm nhiệm vụ, anh Trần Quang Lợi bị thương do bom nổ gần vị trí phục kích. Cả tổ phải thay nhau cáng anh băng rừng suốt đêm để đưa đi cứu chữa.
Trong cơn đau, anh Lợi vẫn cười và nói: “Miễn là đường còn thông, xe còn chạy… là được rồi.”
Khi nghe đến câu nói ấy, tôi thấy sống mũi mình cay cay. Đó không chỉ là lời nói, mà là tinh thần của cả một thế hệ.
Câu chuyện của bác kết thúc khi ánh chiều đã tắt hẳn. Không gian trở nên yên lặng, nhưng trong lòng tôi lại dâng lên rất nhiều cảm xúc. Tôi nhận ra rằng, những người lính trinh sát như bác Thuận đã âm thầm góp phần giữ cho con đường Trường Sơn luôn thông suốt – giữ cho mạch sống của chiến trường không bao giờ bị đứt đoạn.
Rời khỏi buổi trò chuyện hôm ấy, tôi mang theo một điều quý giá: đó là sự biết ơn. Biết ơn những con người bình dị đã sống, chiến đấu và hy sinh thầm lặng để đất nước có được ngày hôm nay.
Và tôi tin rằng, câu chuyện của bác Lại Đức Thuận sẽ còn sống mãi – không chỉ trong ký ức của bác, mà cả trong trái tim của những người được nghe lại như tôi.
