NGHE LỊCH SỬ CẤT TIẾNG Ở BẢN LƯỚT

Năm 2020, trong chuyến hành trình về nguồn, tôi có dịp đến thăm Di tích lịch sử Bản Lướt, xã Mường Kim, huyện Than Uyên. Giữa không gian yên bình của bản làng hôm nay, chúng tôi được hướng dẫn viên của di tích chậm rãi kể lại những trang sử đầu tiên của cách mạng Lai Châu – những câu chuyện tưởng như xa xôi, nhưng lại hiện lên vô cùng sống động.

Hướng dẫn viên bắt đầu bằng bối cảnh lịch sử đầy biến động.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, với bản chất phản động, hiếu chiến và được sự hỗ trợ từ bên ngoài, tháng 11 năm 1945, thực dân Pháp quay trở lại đánh chiếm Lai Châu, ra sức đàn áp và phá hoại phong trào cách mạng, đặc biệt là ở Châu Quỳnh Nhai. Trước tình hình đó, Trung ương Đảng xác định: muốn giữ vững phong trào, Lai Châu phải có cơ sở cách mạng và tổ chức Đảng để lãnh đạo trực tiếp.

Tháng 3 năm 1948, Liên khu uỷ 10 đã cử “Đội xung phong Quyết Tiến” vào địa bàn Lai Châu. Theo lời kể, suốt hai năm trời bám dân, bám bản, các cán bộ cách mạng đã vượt qua vô vàn gian khổ, vừa tuyên truyền giác ngộ quần chúng, vừa xây dựng phong trào. Từ đó, một hệ thống cơ sở cách mạng được hình thành, kéo dài từ Quỳnh Nhai sang Tuần Giáo, Điện Biên và một số vùng giáp Lào Cai.

Khi phong trào ngày càng phát triển, yêu cầu đặt ra là phải tổ chức quần chúng thành một khối thống nhất, tiến tới lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đi đến thắng lợi. Tuy nhiên, lúc bấy giờ Uỷ ban Kháng chiến hành chính Liên tỉnh Sơn – Lai chưa đủ điều kiện để thành lập tổ chức Đảng ở Lai Châu. Vì vậy, Liên khu uỷ 10 đã trực tiếp chỉ đạo toàn diện, đồng thời thành lập Tiểu ban Miền núi vận để nghiên cứu tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của tỉnh.

Hướng dẫn viên tiếp tục đưa chúng tôi đến những mốc son quan trọng.
Tháng 7 năm 1949, Bộ Tư lệnh Liên khu 10 tập hợp thanh niên yêu nước của Châu Quỳnh Nhai tại Đan Hà, tỉnh Phú Thọ, thành lập Đội xung phong Lai Châu, còn gọi là Đội vũ trang tuyên truyền tỉnh Lai Châu, do đồng chí Hoàng Đông Tùng làm đội trưởng.

Ngày 27/8/1949, Ban Chấp hành Liên khu 10 ban hành Nghị quyết điều động cán bộ từ Yên Bái và Lào Cai tăng cường cho công tác tại Lai Châu.
Ngày 01/10/1949, Chính uỷ Liên khu 10 quyết định thành lập Chi hội vũ trang Lai Châu, do đồng chí Hoàng Đông Tùng làm Bí thư Chi bộ – tiền thân của Đảng bộ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu ngày nay.

Đặc biệt, ngày 10/10/1949, Ban Thường vụ Liên khu uỷ 10 ra Nghị quyết thành lập Ban cán sự Đảng Lai Châu, gồm ba đồng chí:

• Nguyễn Bá Lạc (bí danh Trần Quốc Mạnh) – Trưởng ban

Nhiệm vụ của Ban cán sự Đảng Lai Châu lúc đó là:
Gây dựng cơ sở quần chúng, tập hợp lực lượng, lãnh đạo nhân dân Lai Châu vũ trang đấu tranh, thu hồi toàn bộ đất đai bị thực dân Pháp và tay sai chiếm đóng.

Theo lời hướng dẫn viên, thực hiện Nghị quyết của Liên khu uỷ 10, ngày 02/12/1949, tại Bản Lướt, xã Mường Kim, Ban cán sự Đảng Lai Châu đã triệu tập Hội nghị, công bố quyết định thành lập Chi bộ Đảng Lai Châu gồm 20 đồng chí, trong đó có 18 đảng viên chính thức và 2 đảng viên dự bị. Ban Chi uỷ gồm:

• Trần Quốc Mạnh – Bí thư Chi bộ

Sự kiện này đã đánh dấu bước ngoặt lịch sử trọng đại, lần đầu tiên phong trào cách mạng của nhân dân các dân tộc Lai Châu có sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng Cộng sản Việt Nam và Bác Hồ.

Nghe đến đây, tôi càng cảm nhận rõ hơn tinh thần kiên trung của các thế hệ đi trước. Dù lực lượng còn ít, điều kiện vô cùng gian khổ, nhưng các cán bộ, đảng viên với ý chí sắt đá, lòng trung thành với Đảng và nhân dân, đã âm thầm đi vào quần chúng, được đồng bào các dân tộc tin yêu, đùm bọc, để từ Bản Lướt – cái nôi cách mạng, phong trào cách mạng Lai Châu từng bước lớn mạnh.

Rời di tích, những lời kể của hướng dẫn viên vẫn vang vọng trong tôi. Bản Lướt không chỉ là một địa danh lịch sử, mà là nơi lịch sử cất tiếng, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay – trong đó có chúng tôi, những cán bộ Đoàn – phải tiếp tục gìn giữ, phát huy truyền thống cách mạng, biến niềm tự hào thành hành động cụ thể trong xây dựng quê hương Sin Suối Hồ và tỉnh Lai Châu ngày càng giàu đẹp.