NGHĨA TRANG TÙ BINH

NGHĨA TRANG TÙ BINH

Trại giam tù bình Phú Quốc có hai nghĩa trang. Nghĩa trang Đồi 100 mai táng đến mấy trăm người và nghĩa trang Đổi 37, mai táng khoảng vài chục người. Hai nghĩa trang trên địch có phân lô, đánh dấu nơi chôn cất của từng người. Tuy nhiên cho đến nay, chúng ta vẫn chưa tìm được bản đồ tổng thể cũng như các bản đồ chỉ tiết về nơi mai táng của từng người.

Đầu năm 1971, phân khu D7 (phân khu sĩ quan miền Bắc) có đề nghị giám thị cho đi viếng tù binh tại nghĩa trang nhân dịp Tết, sự việc xảy ra như sau:

Theo phiếu trình số 630/TTM/BCHQC/TBCT/B đề ngày 12-3-1971 do Trung tướng Nguyễn Văn Mạnh, Tham mưu trưởng Bộ Tổng tham mưu ký gửi Tổng trưởng Quốc phòng ngụy quyền Sài Gòn thì lúc 7giờ 30 phút ngày 23-1-1971, sau khi điểm danh, phân khu D7 (phân khu sĩ quan miền Bắc) không chịu giải tán mà cử người ra yêu sách:

- Xin đi thăm mộ tù binh trong những ngày Tết.

- Được đi chúc Tết tù binh các phân khu thuộc khu D7.

- Giảm giờ giới nghiêm đến 1 giờ sáng thay vì 20 giờ.

- Gia tăng thực phẩm.

- Lấy tiền đã gửi tại trại giam để sắm quà Tết.

Chỉ huy trại giam không chấp nhận nên hôm sau các anh tuyệt thực. Cuộc tuyệt thực kéo dài nhiều ngày. Địch chỉ chấp thuận cho đi viếng nghĩa trang tù binh và tăng thực phẩm trong ngày Tết. Anh em thấy các yêu sách còn lại địch khó có thể chấp thuận nên chấm dứt tuyệt thực.

Ngày Tết, địch đưa nhang đến, cho cử một đoàn 10 người đi viếng nghĩa trang tù binh. Trong đoàn có các anh Ba Sinh, bác sĩ Hồ Tấn Phi, anh Nguyễn Hữu Nghĩa, một cán bộ giảng dạy trường đại học.

Viếng liệt sĩ tại nghĩa trang tù binh xong, địch chở đoàn về Bộ Chỉ huy trại giam. Tên Đại tá Trần Vĩnh Đắc tổ chức đãi đoàn nhân ngày Tết, có bánh chưng, bánh tét và mở các bản nhạc Trường ca Sông Lô, Bình Trị Thiên khói lửa, Du kích Sông Thao. Các anh chỉ nghe nhạc chứ không ăn uống gì.

Cuộc viếng thăm chớp nhoáng của các anh chỉ mang đến cho những đồng đội đã hy sinh một tấm lòng trân trọng, nhớ thương, chứ không giúp các anh quan sát, tìm hiểu được quy mô của nghĩa trang.

Tết năm sau, Nhâm Tý 1972, do sự đấu tranh của phân khu A6 (sĩ quan miền Nam), địch cho A6 cử hai tù binh cao tuổi nhất đi viếng liệt sĩ tại nghĩa trang tù binh. Sáng mồng một Tết, hai quân cảnh đem nhang đến dẫn hai anh Lâm Ngọc Diệp (tên trong tù là Nguyễn Văn Ba) và anh Hai Phải đi viếng mộ. Bốn người đi bộ. Anh Hai Phải được giao nhiệm vụ đếm số ngôi mộ để biết trong nghĩa trang này an táng bao nhiêu anh em tù binh đã hy sinh. Cách đếm là đếm số cây nhang trước, mỗi ngôi mộ cắm một cây nhang. Theo lời kể của anh Lâm Ngọc Diệp vào tháng 9-1993, lần đó anh Hai Phải cắm mấy trăm cây nhang ở nghĩa trang Đồi 37 nhưng chưa hết các ngôi mộ. Khi hai anh mặc niệm, tưởng nhớ những đồng đội đã hy sinh, hai quân cảnh cũng đứng nghiêm.

Mấy năm qua, Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang chủ trương cất bốc hài cốt anh em tù binh đưa về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Phú Quốc thuộc địa phận thị trấn Dương Đông. Ủy ban cũng có quyết định thành lập một Ban chuyên trách có nhiệm vụ cất bốc và quy tập hài cốt liệt sĩ do đồng chí Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh phụ trách.

Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh, Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện Phú Quốc kết hợp với Ban Liên lạc tù binh Phú Quốc và một số ban, ngành, cùng với sự giúp đỡ của nhân dân địa phương tích cực tìm kiếm, cất bốc hài cốt liệt sĩ Trại giam tù binh Phú Quốc bị địch giết hại.

Các cuộc tìm kiếm khá công phu. Tuy nhiên, chỉ tìm được không tới hai mươi bộ hài cốt ở khu nghĩa trang Đồi 37.

Tại nghĩa trang Đồi 100, các cuộc tìm kiếm và khai quật tốn khá nhiều công sức, nhưng không vẽ được một bản đồ đánh số vị trí hài cốt được đào lên và bản đồ đánh số vị tríđược cải táng. Qua nhiều lần cất bốc, Ban đã tìm được hơn 800 bộ hài cốt. Cuối năm 1999, trong khi đào đất xây dựng tượng đài ở khu nghĩa trang Đồi 100, công nhân phát hiện thấy mấy bộ hài cốt liệm trong các tấm tôn lợp nhà và chôn thật sâu. Các bộ hài cốt này đã được bốc lên dời về nghĩa trang liệt sĩ huyện Phú Quốc.

Ngoài ra, Ban còn tìm được một số ít hài cốt mai táng tại các nơi khác. Tất cả số hài cốt của tù binh mà Ban tìm được là 845 và đã đem về an táng ở nghĩa trang liệt sĩ huyện.

Với những anh em bị bắn chết ở các phân khu hoặc bị đánh chết ở Ban Điều hành, địch cho mai táng ở hai nghĩa trang trên.

Tuy nhiên, với những người bị địch bắn chết trong lúc vượt ngục, trong lúc chúng truy lùng trong rừng hoặc chúng hành hạ chết ở nơi khác, chúng mai táng ở đâu?

Cho tới nay, chúng ta cũng chưa có được số liệu cụ thể về anh em tù binh ở Trại giam tù binh Phú Quốc bị địch giết hại. Do đó, chúng ta chưa biết được còn bao nhiêu người hy sinh chưa tìm được hài cốt.

Các liệt sĩ tù binh xác định được tên tuổi là nhờ trong lúc anh em tẩm liệm để đưa đi mai táng, một số liệt sĩ được bỏ theo một lọ pê-ni-xi-lin trong có mảnh giấy ghi họ tên, năm sinh, quê quán, ngày hy sinh. Một số người được mai táng theo một chiếc dép cao su có khắc họ tên, ngày hy sinh. Số còn lại địch có bản đồ vị trí nhưng không giao lại nên ta không xác định được. Vì vậy, hầu hết hài cốt liệt sĩ không xác định được danh tính...

Trong nhiều năm qua, cả nước hướng về Phú Quốc, các đoàn quy tập hài cốt liệt sĩ của Quân khu 9 và tỉnh Kiên Giang đã cùng hai nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng và Nguyễn Minh Nghĩa (Năm Nghĩa) tích cực tìm kiếm và phát hiện hàng ngàn hài cốt liệt sĩ, trong đó có hàng trăm hài cốt bị chôn chung trong một hố.

Đặc biệt, đợt khai quật tháng 12-2008, đội quy tập Quân khu 9 đã phát hiện một hố chôn tập thể 513 người, trong đó có một số hài cốt bị địch đóng đinh vào đầu, vào hai bên thái dương, vào các khớp xương, dấu tích còn để lại. Theo nhận định của các cơ quan chức năng và nhà ngoại cảm thì các hố chôn tập thể là do tù binh bị địch tra tấn, xả súng giết hại và thủ tiêu bằng độc dược rồi vùi xác vào hố chôn chung. Hình ảnh đập vào mắt là những hài cốt xếp chồng lên nhau... làm chúng ta không sao cầm được nước mắt và vô cùng căm phẫn bọn người vô lương tâm gây ra cảnh giết người man rợ đó.

Việc truy tìm, cất bốc hài cốt số tù binh đã hy sinh và xác định lý lịch của từng hài cốt còn cần phải được tiếp tục trong một thời gian dài nữa với sự giúp đỡ của nhiều người và các cơ quan, đơn vị trong cả nước, nhất là các nhà ngoại cảm. Nhiệm vụ này trở thành nghĩa vụ thiêng liêng của những người đang sống đối với các liệt sĩ tù binh Phú Quốc cũng như các liệt sĩ đã hy sinh trong hai cuộc kháng chiến mà chưa có mộ chí...