Ngô Gia Khảm

Trong những năm chống Mỹ cứu nước, ở vùng nông thôn miền Bắc có một người nông dân tiêu biểu trong phong trào “vừa sản xuất vừa chiến đấu” – Ngô Gia Khảm. Ông không phải người cầm súng trực tiếp ngoài mặt trận, mà là người gắn bó với ruộng đồng, hợp tác xã và sản xuất nông nghiệp trong thời chiến. Nhiệm vụ của ông là vận động bà con giữ vững sản xuất, không để bom đạn làm gián đoạn mùa màng. Trong thời kỳ máy bay Mỹ đánh phá miền Bắc, nhiều cánh đồng bị hư hại, kênh mương bị bom cày xới, người dân gặp rất nhiều khó khăn. Ông cùng bà con ngày đêm khắc phục: đắp lại bờ vùng, sửa lại hệ thống tưới tiêu, và tổ chức sản xuất lại từ đầu. Có những hôm vừa nghe còi báo động, cả làng phải chạy xuống hầm trú ẩn. Nhưng khi máy bay rút đi, ông lại là người đầu tiên đứng lên kêu gọi mọi người ra đồng tiếp tục công việc. Nhờ sự kiên trì ấy, nhiều vụ mùa vẫn được giữ vững, đảm bảo lương thực cho hậu phương và chi viện cho tiền tuyến. Ông thường nói với bà con rằng: “Giữ được hạt thóc là giữ được sức mạnh cho chiến trường.” Câu chuyện về người nông dân thời chiến cho thấy một điều rất quan trọng: trong chiến tranh, chiến thắng không chỉ đến từ súng đạn, mà còn đến từ lao động, sản xuất và tinh thần bền bỉ của hậu phương. Hình ảnh ấy đại diện cho hàng triệu người dân Việt Nam — những con người bình dị nhưng đã góp phần làm nên lịch sử theo cách rất thầm lặng.