Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

NGÔ GIA TỰ – NGƯỜI THANH NIÊN HIẾN TRỌN TUỔI XUÂN CHO CÁCH MẠNG

Bắc Ninh27/09/2026Đoàn Xã Hưng Lộc (Đoàn xã Hưng Lộc)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

NGÔ GIA TỰ – NGƯỜI THANH NIÊN HIẾN TRỌN TUỔI XUÂN CHO CÁCH MẠNG

Sinh ngày: 03/12/1908
Quê quán: Làng Tam Sơn, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
Bí danh: Ngô Sĩ Quyết, Bách
Chức vụ: Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ (1930–1931)
Hy sinh: Tháng 01/1935, trên đường vượt ngục từ Côn Đảo vào đất liền.

Tuổi trẻ sớm mang trong mình khát vọng cứu nước

Ngô Gia Tự sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước và hiếu học. Ngay từ những năm còn ngồi trên ghế nhà trường, ông đã tìm đọc các tài liệu tiến bộ và quan tâm đến vận mệnh của dân tộc.

Năm 1926, khi còn rất trẻ, Ngô Gia Tự tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Đầu năm 1927, ông được cử sang Quảng Châu tham gia lớp huấn luyện chính trị do Nguyễn Ái Quốc trực tiếp phụ trách. Sau khi trở về nước, ông tích cực gây dựng cơ sở cách mạng ở Bắc Ninh và Bắc Kỳ.

Bước chân của người thanh niên cách mạng vào Nam

Năm 1929, Ngô Gia Tự được phân công vào Nam Kỳ hoạt động. Ông trực tiếp hòa mình vào cuộc sống của người lao động, làm công nhân để tuyên truyền, vận động và xây dựng cơ sở cách mạng.

Tại Nam Kỳ, ông chú trọng xây dựng phong trào trong công nhân và nông dân, trong đó có những địa bàn quan trọng như Ba Son, Phú Riềng và Vĩnh Kim. Hoạt động của ông góp phần mở rộng ảnh hưởng của tổ chức cộng sản trong quần chúng lao động.

Ngày 24/02/1930, tại Hội nghị thống nhất các tổ chức cộng sản ở Nam Kỳ, Ngô Gia Tự được bầu làm Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ. Trong thời điểm Đảng vừa ra đời, nhiệm vụ đặt ra vô cùng nặng nề, nhưng người chiến sĩ trẻ vẫn kiên trì hoạt động giữa sự truy lùng gắt gao của chính quyền thực dân.

Bị bắt nhưng không khuất phục

Tối 31/5/1930, Ngô Gia Tự bị thực dân Pháp bắt tại khu vực Phú An, bên sông Thị Nghè, Sài Gòn. Sau đó, ông bị đưa qua nhiều nơi giam giữ và xét xử.

Theo tư liệu của Thông tấn xã Việt Nam, thực dân Pháp từng đưa ông về Bắc Ninh xét xử, sau đó giam tại Hỏa Lò rồi tiếp tục đưa trở lại Nam Kỳ. Dù phải đối mặt với những bản án nặng nề và nhiều năm tù đày, ông vẫn giữ vững tinh thần của một người cộng sản.

Phiên tòa vốn được thực dân Pháp dùng để trấn áp những người cách mạng, nhưng những người cộng sản như Ngô Gia Tự đã biến nơi đó thành dịp lên tiếng tố cáo chế độ thực dân và khẳng định niềm tin vào con đường đấu tranh giành độc lập.

Những năm tháng ở Côn Đảo

Tháng 5/1933, Ngô Gia Tự bị đày ra Côn Đảo.

Nhà tù Côn Đảo được thực dân Pháp sử dụng để giam giữ những người yêu nước và cách mạng. Nhưng trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, những người tù chính trị vẫn tổ chức học tập, trao đổi lý luận và giữ liên lạc với nhau.

Ngô Gia Tự cùng các đồng chí tiếp tục duy trì hoạt động chính trị trong tù. Nhà tù không thể làm mất đi niềm tin và ý chí của họ; trái lại, nơi đây trở thành môi trường để những người cách mạng tiếp tục học tập, rèn luyện và chuẩn bị cho những nhiệm vụ phía trước.

Chuyến vượt ngục cuối cùng

Cuối năm 1934, Chi bộ nhà tù Côn Đảo quyết định tổ chức một cuộc vượt ngục, đưa một số chiến sĩ trở về đất liền để tiếp tục hoạt động cách mạng.

Ngô Gia Tự cùng một số đồng chí được lựa chọn tham gia. Cuộc vượt ngục không thành công. Tháng 01/1935, Ngô Gia Tự và các đồng chí đi cùng mất tích giữa biển.

Ông ra đi khi mới 26 tuổi, khép lại một cuộc đời hoạt động cách mạng chỉ kéo dài khoảng chín năm. Hơn một nửa quãng thời gian ấy ông phải sống trong lao tù thực dân, nhưng những năm tháng tuổi trẻ của ông đã để lại dấu ấn trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Dấu ấn của một tuổi xuân

Ngô Gia Tự không có một cuộc đời dài, nhưng ông đã dành gần như toàn bộ tuổi trẻ cho lý tưởng cách mạng.

Từ một thanh niên Bắc Ninh giàu lòng yêu nước, ông trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo tiêu biểu của phong trào cách mạng những năm đầu thành lập Đảng. Những năm tháng hoạt động, tù đày và hy sinh của ông đã trở thành câu chuyện về lòng kiên định, tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến của một thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm tháng đầy thử thách.

Câu chuyện về Ngô Gia Tự nhắc thế hệ trẻ hôm nay rằng: tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp để học tập, rèn luyện, sống có trách nhiệm và đóng góp những điều có ích cho quê hương, đất nước.