NGÔ GIA TỰ: NGƯỜI THANH NIÊN VÔ SẢN HÓA VÀ LỜI THỀ TRONG LÒNG NHÀ TÙ CÔN ĐẢO
Cậu học sinh Kinh Bắc
Ngô Gia Tự sinh năm 1908 ở làng Tam Sơn, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, một vùng quê giàu truyền thống văn hóa Kinh Bắc. Gia đình ông có truyền thống học hành. Ông thông minh, ham đọc sách, học giỏi ở Hà Nội.
Những năm 1920, phong trào yêu nước ở Hà Nội sôi nổi. Ông chứng kiến các cuộc bãi khóa, để tang cụ Phan Châu Trinh, và sớm giác ngộ chính trị.
Bước vào con đường cách mạng
Năm 1926, ông gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, rồi tham gia nhiều hoạt động quan trọng. Ông từng sang Quảng Châu dự lớp huấn luyện chính trị của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, trở về nước làm cán bộ tổ chức.
Ông cũng tham gia phong trào “vô sản hóa”: người trí thức đi làm công nhân, sống cùng công nhân để hiểu đời sống của họ và tuyên truyền cách mạng.
Tham gia xây dựng tổ chức Đảng
Năm 1929, khi Đông Dương Cộng sản Đảng ra đời, ông là một trong những cán bộ lãnh đạo của tổ chức này, giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng cơ sở ở nhiều địa phương.
Ông thường xuyên đi lại, vận động, kết nối các tổ chức, củng cố phong trào công nhân và thanh niên.
Bị bắt và đày ra Côn Đảo
Cuối những năm 1920 – đầu những năm 1930, thực dân Pháp tăng cường đàn áp. Ông bị bắt, bị tra tấn rất dã man, rồi bị đày ra Côn Đảo. Trong nhà tù, ông cùng các đồng chí tổ chức sinh hoạt bí mật, học tập chính trị, giữ vững khí tiết, chống lại những hành vi đàn áp tù nhân.
Nhiều tài liệu ghi nhận ông là một trong những người đặt nền móng cho tổ chức Đảng trong nhà tù Côn Đảo.
Hy sinh khi còn rất trẻ
Dưới sự hành hạ, đói khát, lao dịch khổ sai và bệnh tật, sức khỏe của ông suy yếu dần. Ông qua đời tại Côn Đảo năm 1935, khi mới 27 tuổi. Tên ông được đặt cho nhiều con đường và ngôi trường, nhắc nhớ về một người con của Bắc Ninh đã ngã xuống vì lý tưởng.
Ý nghĩa và bài học cho thế hệ trẻ
• Tuổi trẻ dấn thân, sẵn sàng cống hiến cho lý tưởng.
• Tinh thần học tập, rèn luyện và gắn bó với công nhân, nhân dân.
• Kiên cường giữ vững khí tiết trong hoàn cảnh nhà tù.
• Bài học: người trẻ có thể làm những việc lớn khi có lý tưởng và niềm tin.
