Ngô Mây

Họ và tên đầy đủ: Ngô Mây
Năm sinh: 1924 (Mất năm 1947)
Phân loại: Anh hùng hoạt động cách mạng sau năm 1945
Mô tả ngắn :Ngô Mây (1924-1947) là một cảm tử quân
người Việt Nam. Ông được Nhà nước Việt Nam truy tặng danh
hiệu Anh hùng quân đội ngay trong đợt phong đầu tiên năm
1955, cùng với Huân chương Quân công hạng Nhì.Ông sinh
tại thôn Vân Triêm, xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình
Định (nay là xã Ngô Mây, tỉnh Gia Lai), là con một trong một
gia đình nông dân nghèo.Cha mất sớm, từ nhỏ ông phải lao
động để nuôi sống bản thân và phụ giúp gia đình.Năm 1945,
ông tham gia Việt Minh cướp chính quyền tại huyện Phù Cát
và trở thành đội viên "Đội tự vệ sắt" của làng Vân Triêm. Khi
quân Pháp tái chiếm Đông Dương, ông tham gia du kích xã,
chiến đấu chống quân Pháp
Bài viết
Tháng 4 năm 1947, giữa lúc cuộc kháng chiến đang ở giai đoạn gay go nhất, chàng trai Ngô Mây
chính thức nhập ngũ. Ở chiến trường liên khu 5, các trung đoàn chủ lực của quân đội ta ra đời.
Giặc Pháp có vũ khí hiện đại, quân đội ta vũ khí còn thô sơ đòi hỏi phải có ý chí chiến đấu kiên
cường, bất khuất trên hết phải có tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Đại đội quyết tử
của tiểu đoàn 50, trung đoàn 94 (sau đổi thành trung đoàn 108 – anh hùng LLVTND) được thành
lập trong bối cảnh đó.Anh được biên chế vào Đại đội quyết tử thuộc Tiểu đoàn 50, Trung đoàn
94 của Khu 5.
Hoàn cảnh chiến đấu lúc bấy giờ vô cùng thiếu thốn. Cả đại đội có 160 chiến sĩ nhưng chỉ được
trang bị vỏn vẹn 12 khẩu súng trường và 1 khẩu trung liên FM. Phần lớn anh em còn lại chỉ có
mã tấu, lựu đạn, chai xăng và bom ba càng. Đặc biệt, đơn vị còn có 5 quả bom loại 25 kg.
Sự kiện khiến tên tuổi anh trở nên bất tử diễn ra vào ngày 22 tháng 10 năm 1947. Trận phục kích
được tổ chức tại Rộc Dứa, một vị trí cách Suối Vối khoảng 100m và cách An Khê 3 km về phía
Đông Bắc.
Khi đoàn xe cơ giới của quân Pháp tiến vào trận địa, Ngô Mây đã thực hiện một hành động anh
hùng: ôm quả bom ba càng lao thẳng vào đội hình địch. Tiếng nổ vang dội tại Rộc Dứa không
chỉ phá hủy phương tiện chiến tranh của đối phương mà còn hơn một trung đội lính Âu Phi tan
xác. Quân ta ào lên tấn công diệt hơn 100 tên nữa. Địch hoảng hốt rút chạy về An Khê, bỏ dở
cuộc càn. Vùng giải phóng Bình Định được giữ vững. Và Ngô Mây, người anh hùng quyết tử chỉ
còn lại chiếc khăn quàng đỏ nằm vắt trên ngọn một cây cao. Năm ấy Ngô Mây vừa tròn 23 tuổi.
Anh Ngô Mây đã được tặng thưởng huân chương quân công hạng hai và được Quốc Hội truy
tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ngày 31/8/1955. Liệt sỹ Ngô Mây được
tuyên dương là Anh hùng quân đội với dòng chữ “đệ nhị anh hùng toàn quốc” Hiện nay, huyện lỵ
và trường học ở huyện Phù Cát mang tên Ngô Mây. Một phường, một đường phố và hai trường
học ở TP Quy Nhơn cũng được mang tên người anh hùng này.
Tượng đài anh hùng Ngô Mây ôm bom của họa sỹ Xuân Việt dựng lên giữa trung tâm huyện, để
người anh hùng sống mãi với đất nước, quê hương. Chiến tranh đã qua đi, những người lính bao
thời đã ngã xuống, và trong số đó có nhiều người hy sinh thật thầm lặng. Với truyền thống “
uống nước nhớ nguồn”, chúng ta sẽ mãi mãi nhớ ơn tất cả những con người đã hy sinh vì nền
độc lập của dân tộc Việt Nam ,về một người con đã hóa thân vào dáng hình xứ sở.


