Ngô Mây – Người chiến sĩ cảm tử của quê hương Bình Định
Đỗ Vân Anh
Ngô Mây sinh năm 1924 tại vùng quê Cát Chánh, Phù Cát, Bình Định, trong một gia đình nông dân nghèo. Cha mất sớm, từ nhỏ ông đã phải lao động để tự nuôi sống bản thân và phụ giúp gia đình. Chính những năm tháng cơ cực ấy đã hun đúc ở Ngô Mây nghị lực sống mạnh mẽ và tình yêu sâu sắc đối với quê hương, đất nước.
Năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Ngô Mây tham gia Việt Minh và trở thành đội viên “Đội tự vệ sắt” của làng Vân Triêm. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta, ông tiếp tục tham gia lực lượng du kích, trực tiếp chiến đấu bảo vệ quê hương.
Tháng 4-1947, Ngô Mây chính thức nhập ngũ, được biên chế vào Đại đội Quyết tử, Tiểu đoàn 50, Trung đoàn 94, Khu 5. Đây là những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, khi bộ đội ta phải đối mặt với muôn vàn khó khăn. Vũ khí, trang bị thiếu thốn, một đại đội có hàng trăm chiến sĩ nhưng chỉ có số ít súng trường và một khẩu trung liên. Phần lớn cán bộ, chiến sĩ phải sử dụng mã tấu, lựu đạn, chai xăng và những loại vũ khí tự tạo để chiến đấu.
Trong hoàn cảnh ấy, Ngô Mây đã tình nguyện nhận nhiệm vụ cảm tử dùng bom ba càng đánh xe cơ giới của quân Pháp. Đây là nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm, đòi hỏi người chiến sĩ phải chấp nhận hy sinh để tiêu diệt phương tiện chiến đấu của địch và tạo điều kiện cho đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.
Ngày 22-10-1947, tại khu vực Rộc Dứa, một đoàn xe quân sự Pháp tiến vào trận địa phục kích của quân ta. Khi chiếc xe cơ giới của địch xuất hiện, Ngô Mây ôm quả bom ba càng, dũng cảm lao thẳng về phía chiếc xe.
Trong khoảnh khắc ấy, ông hiểu rằng mình có thể không trở về. Nhưng trước nhiệm vụ và sự an nguy của đồng đội, người chiến sĩ trẻ không hề do dự. Với quyết tâm tiêu diệt phương tiện chiến đấu của quân địch, Ngô Mây lao vào mục tiêu.
Quả bom phát nổ.
Ngô Mây anh dũng hy sinh khi mới 25 tuổi. Trận đánh đã tiêu diệt một trung đội lính Âu – Phi, góp phần vào thắng lợi của trận phục kích.
Sự hy sinh của Ngô Mây là biểu tượng tiêu biểu cho tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Khi vũ khí và trang bị còn thiếu thốn, lòng dũng cảm, ý chí chiến đấu và tinh thần sẵn sàng hy sinh của những người lính đã trở thành sức mạnh giúp quân và dân ta đứng vững trước kẻ thù.
Sau khi hy sinh, Ngô Mây được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì. Ngày 31-8-1955, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội, thuộc đợt phong tặng danh hiệu Anh hùng đầu tiên của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Ngày nay, tên tuổi Ngô Mây vẫn được nhân dân ghi nhớ. Tên ông được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học, công viên và công trình trên cả nước, đặc biệt tại quê hương Bình Định. Những địa danh mang tên Ngô Mây không chỉ thể hiện lòng biết ơn mà còn nhắc nhở thế hệ trẻ về một người con quê hương đã sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Từ một người con của làng quê nghèo, Ngô Mây đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và tinh thần quả cảm. Quả bom ba càng trong trận đánh năm ấy đã khép lại cuộc đời người chiến sĩ trẻ, nhưng sự hy sinh của ông đã mở ra một câu chuyện bất tử về lòng dũng cảm, ý chí quyết tử và trách nhiệm với Tổ quốc – câu chuyện vẫn được các thế hệ hôm nay nhắc nhớ và trân trọng.
