Ngô Mây: "Quả bom sống" của Đại đội Quyết tử (1924 - 1947)

Sinh ra tại vùng quê nghèo Cát Hanh, Phù Cát, tỉnh Bình Định, Ngô Mây sớm mang trong mình dòng máu kiên cường của vùng đất võ. Khi Cách mạng tháng Tám nổ ra, anh hăng hái tham gia tự vệ rồi nhập ngũ vào Vệ quốc đoàn. Đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, quân ta phải đối mặt với một khó khăn vô cùng lớn: giặc Pháp có xe tăng, xe bọc thép trang bị vũ khí tối tân, trong khi bộ đội ta chỉ có súng trường, mã tấu và lựu đạn thô sơ.

Để đối phó với xe tăng địch, Liên khu 5 đã thành lập các "Đại đội Quyết tử", nơi tập hợp những thanh niên sẵn sàng hy sinh thân mình, ôm bom lao vào diệt cơ giới địch. Ngô Mây là một trong những người đầu tiên xung phong gia nhập đội quân đặc biệt này. Anh được giao một quả bom (loại bom cải tiến từ bom chưa nổ của Nhật, nặng hàng chục kg) và ngày đêm luyện tập phương án tiếp cận mục tiêu.

Ngày 14 tháng 12 năm 1947, quân Pháp huy động lực lượng lớn cùng xe cơ giới hành quân từ An Khê đánh nấp xuống vùng tự do của ta. Tại đèo An Khê, đoạn Suối Vối, trận phục kích của quân ta diễn ra ác liệt. Đội hình địch bị chặn lại, nhưng chúng nhanh chóng dùng hỏa lực mạnh từ xe bọc thép quét điên cuồng vào trận địa ta. Giữa vòng vây đạn lửa, Ngô Mây bất ngờ ôm quả bom khổng lồ, lao ra từ chỗ nấp, chạy thẳng về phía chiếc xe thiết giáp đi đầu. Một tiếng nổ rung chuyển núi rừng, chiếc xe bọc thép cùng hàng chục tên địch tan tành, Ngô Mây đã hòa vào đất đá quê hương ở tuổi 23. Sự hy sinh lẫm liệt của anh đã bẻ gãy hoàn toàn mũi tiến công của giặc, trở thành biểu tượng tột đỉnh của tinh thần "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh".