“NGÔ MÂY – TIẾNG BOM CẢM TỬ VANG VỌNG ĐÈO AN KHÊ”
Giữa khói lửa của những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, có một người chiến sĩ trẻ của đất Bình Định đã hóa thân thành "đuốc sống". Anh đã ôm bom lao thẳng vào đội hình địch, lấy thân mình làm vũ khí để chặn đứng bước tiến của quân thù, để lại bản hùng ca bất tử: "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".
"Nhắc đến anh Ngô Mây, trong lòng những người lính già chúng tôi vẫn vẹn nguyên niềm xúc động và tự hào. Anh Mây quê ở Phù Cát, dáng người thấp đậm, tính tình hiền lành nhưng khi ra trận thì can trường vô cùng.
Đó là một ngày cuối năm 1947, trên đỉnh đèo An Khê gió lộng. Khi ấy, quân Pháp cậy có xe tăng và hỏa lực mạnh, càn quét hòng đánh chiếm vùng tự do của ta. Đơn vị chúng tôi được giao nhiệm vụ bằng mọi giá phải chặn đứng quân thù. Nhưng vũ khí của ta lúc bấy giờ còn thô sơ lắm, chỉ có súng kíp, mã tấu và những quả bom tự chế.
Anh Ngô Mây khi đó là chiến sĩ của Đại đội cảm tử. Trước giờ xuất kích, anh xin được nhận quả bom bét (một loại bom tự chế) để đánh địch. Anh thắt dải băng trắng trên đầu – biểu tượng của tinh thần quyết tử. Tôi vẫn nhớ như in ánh mắt sáng quắc và nụ cười rất tươi của anh lúc chia tay đồng đội: 'Các đồng chí ở lại, tôi đi giữ đất cho quê mình'.
Khi chiếc xe tăng của địch lù lù tiến tới cùng toán lính bộ binh bám theo, anh Ngô Mây đã từ trong bụi rậm bất ngờ lao ra như một mũi tên. Giặc hoảng hốt xả súng, nhưng anh đã kịp áp sát quân thù. Một tiếng nổ rung chuyển cả vách núi An Khê vang lên....
Khói lửa mù mịt, chiếc xe tăng địch khựng lại, hàng chục tên giặc ngã xuống. Anh Mây đã hy sinh, thân xác anh hòa vào đất đá quê hương, nhưng tiếng bom ấy đã bẻ gãy cuộc càn quét của quân thù.
Sau này, chúng tôi thường kể cho các thế hệ trẻ nghe về anh – người anh hùng mang tên loài hoa mây dẻo dai. Anh không chỉ là một người lính, anh là hiện thân của ý chí: 'Sống làm quả bom, chết làm tượng đài'. Câu chuyện của anh chính là ngọn lửa truyền lại niềm tin cho chúng tôi suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ".
