NGÔ MÂY – TIẾNG BOM CỦA TUỔI TRẺ VIỆT NAM TRONG TRẬN QUYẾT TỬ
NGÔ MÂY – TIẾNG BOM CỦA TUỔI TRẺ VIỆT NAM TRONG TRẬN QUYẾT TỬ
Giữa những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp còn muôn vàn thiếu thốn, khi người chiến sĩ nhiều khi bước vào trận đánh chỉ với vài khẩu súng và số đạn ít ỏi, lòng yêu nước lại trở thành thứ vũ khí mạnh mẽ nhất. Ở tuổi thanh xuân đẹp nhất của đời người, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Mây đã lựa chọn cho mình một nhiệm vụ mà bất cứ ai cũng hiểu rõ ý nghĩa của nó: ôm bom lao vào xe bọc thép của quân thù. Đó không chỉ là một hành động chiến đấu, mà là sự lựa chọn giữa sự sống và cái chết, giữa tình yêu dành cho cuộc đời riêng và lời thề với Tổ quốc. Và người thanh niên ấy đã không một chút do dự chọn về phía Tổ quốc.
Anh hùng Ngô Mây quê ở xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo làm nghề dệt và bán chiếu. Cha mất sớm, anh sống với mẹ. Những người từng chiến đấu cùng anh kể lại rằng anh có dáng người cao lớn, tóc húi cua, đôi khi cạo trọc, khuôn mặt chữ điền, ít nói nhưng có đôi mắt hay cười. Ở đơn vị, anh là một người vui tính, chân thành và được đồng đội yêu quý. Có lẽ chẳng ai khi nhìn người thanh niên hiền lành ấy lại có thể nghĩ rằng một ngày kia, anh sẽ trở thành người mang quả bom trong tay, bình thản bước vào khoảnh khắc cuối cùng của đời mình để mở đường sống cho đồng đội.
Năm 1947, Trung đoàn 94 làm nhiệm vụ bảo vệ tỉnh Bình Định, đồng thời hoạt động lên Gia Lai, kết hợp bảo vệ vùng tự do với tiến công vào vùng sau lưng địch. Trong hoàn cảnh chiến trường khắc nghiệt, Đại đội Quyết tử được thành lập và trực thuộc Trung đoàn. Tháng 7 năm ấy, đồng chí Đoàn Y Thanh được giao làm Chính trị viên Đại đội Quyết tử, đồng chí Quách Tử Hấp làm Đại đội trưởng. Khi mới vào đơn vị, do vũ khí còn thiếu thốn, Ngô Mây nhận giữ một quả bom. Quả bom ấy vốn là một thứ vũ khí, nhưng trong tay người chiến sĩ, nó còn mang theo cả một lời thề: khi cần thiết, anh sẽ dùng chính mạng sống của mình để tiêu diệt quân thù.
Trận đánh ở cầu Suối Vối ngày 20-10-1947 là một trong những ký ức không thể nào quên của Đại đội Quyết tử. Khoảng 8 giờ sáng, đài quan sát báo tin địch đang tiến đến. Từ xa, tiếng xe cơ giới mỗi lúc một gần. Bốn chiếc xe GMC chở lính Âu Phi từ hướng An Khê lần lượt xuất hiện trên đường. Bộ đội ta nổ súng, trung liên chặn đầu, các tổ súng trường đồng loạt bắn tập trung. Nhưng tương quan hỏa lực quá chênh lệch. Khẩu trung liên bị hỏng, khi sửa xong chỉ còn vài viên đạn; súng trường cũng dần cạn đạn. Những chiến sĩ xung phong bị thương, đội hình phải lui lại để bảo toàn lực lượng. Trước mắt những người lính Đại đội Quyết tử lúc ấy là một tình thế vô cùng hiểm nghèo.
Rồi tiếng xe thiết giáp lại ì ì vọng tới. Một chiếc xe bọc thép AM tiến vào giữa trận địa, đứng gần những chiếc GMC chở đầy lính địch. Binh lính đối phương đứng lố nhố xung quanh, tên chỉ huy đứng trên xe, hướng về phía quân ta rồi quát lớn: “Việt Minh đâu?”. Câu hỏi ấy có lẽ hắn không bao giờ nghĩ rằng sẽ nhận được một câu trả lời bằng chính tiếng nổ của quả bom. Từ trong trận địa, Ngô Mây ôm quả bom lao thẳng về phía chiếc xe bọc thép. Chỉ trong khoảnh khắc, tiếng nổ vang lên rung chuyển cả trận địa. Quả bom đã biến thân mình người chiến sĩ thành một mũi tiến công cuối cùng, phá hủy xe bọc thép và làm đội hình địch hỗn loạn. Chớp thời cơ ấy, bộ đội ta đồng loạt xung phong, đánh bật quân địch khỏi trận địa và làm chủ chiến trường.
Người chiến sĩ ôm bom ấy đã không trở về. Anh nằm lại giữa đất trời Bình Định khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng sự hy sinh của anh đã mở ra một khoảnh khắc chiến thắng cho đồng đội. Điều khiến câu chuyện về Anh hùng Ngô Mây lay động lòng người không chỉ nằm ở tiếng nổ của quả bom năm xưa, mà còn ở sự bình thản của một người thanh niên khi đứng trước cái chết. Anh biết mình sẽ không còn cơ hội trở về, biết rằng phía trước chỉ có một con đường và con đường ấy dẫn đến sự hy sinh, nhưng anh vẫn nhận nhiệm vụ. Bởi phía sau anh là đồng đội, là trận địa, là quê hương và là một đất nước đang cần những con người dám đứng lên bảo vệ.
Hơn sáu thập kỷ sau trận đánh, Thiếu tướng Đoàn Y Thanh, nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 5, người từng là Chính trị viên Đại đội Quyết tử năm xưa, vẫn không thể nguôi xúc động mỗi khi nhắc đến người đồng chí của mình. Trong ký ức của ông, Ngô Mây không phải một cái tên xa xôi trong lịch sử, mà là người đồng đội có dáng người cao lớn, khuôn mặt chữ điền, đôi mắt hay cười và tính tình vui vẻ. Một con người rất đỗi bình thường trước khi bước vào trận đánh, nhưng đã làm một điều phi thường khi Tổ quốc cần. Sau trận chiến, đơn vị được Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi thư khen. Với những người lính năm ấy, đó là niềm vinh dự lớn lao, nhưng có lẽ niềm tự hào sâu sắc nhất vẫn là họ từng được chiến đấu bên cạnh một người đồng đội như Ngô Mây.
Hôm nay, nơi chiến trường Suối Vối năm xưa đã phủ màu xanh của cuộc sống thanh bình. Những con đường mới nối những miền quê, những mái nhà bình yên thay cho tiếng súng đạn ngày nào. Thế nhưng, giữa sự bình yên ấy, vẫn có những cái tên không bao giờ được phép lãng quên. Anh hùng Ngô Mây đã gửi lại tuổi xuân của mình cho đất nước vào một buổi sáng tháng 10 năm 1947. Anh không kịp nhìn thấy ngày đất nước hoàn toàn độc lập, không kịp biết quê hương sẽ có những con đường mang tên những người đã ngã xuống, cũng không kịp sống một cuộc đời bình thường như bao người trẻ hôm nay. Nhưng chính sự hy sinh của những con người như anh đã góp phần làm nên quyền được sống, được học tập, được ước mơ và được bình yên của các thế hệ mai sau.
Có những người ra đi chỉ để lại một nấm mồ, nhưng cũng có những người ra đi để lại một ngọn lửa. Ngọn lửa ấy được thắp lên từ lòng yêu nước, từ tình đồng đội và từ sự sẵn sàng đặt vận mệnh của Tổ quốc lên trên sự sống của chính mình. Anh hùng Ngô Mây – người thanh niên Bình Định ôm bom lao vào xe bọc thép của quân thù – đã hóa thân mình thành tiếng nổ giữa trận địa năm xưa, để từ tiếng nổ ấy, một thế hệ hiểu rằng độc lập chưa bao giờ là món quà được trao tặng. Đó là thành quả được đánh đổi bằng tuổi trẻ, máu xương và sự hy sinh của biết bao người. Trước người anh hùng đã nằm lại hơn bảy mươi năm trước, hôm nay chúng ta cúi đầu tưởng nhớ, lòng biết ơn không chỉ dành cho một người chiến sĩ, mà còn dành cho cả một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh để Tổ quốc được trường tồn.
