Ngô Quốc Trị – Người Tỉnh đội trưởng giữa thời hoa lửa

Năm 1926, tại xã Vĩnh Tế, huyện Châu Phú, tỉnh Châu Đốc (nay thuộc tỉnh An Giang), giữa lòng miền Tây sông nước hiền hòa, một cậu bé tên Ngô Quốc Trị cất tiếng khóc chào đời.
Tuổi thơ của ông gắn liền với những ngày quê hương còn chìm trong ách đô hộ, nhân dân lầm than, mất nước, mất nhà. Chính nỗi đau ấy đã sớm thắp lên trong cậu bé lòng căm phẫn giặc và khát vọng cháy bỏng về độc lập, tự do cho dân tộc.

Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 bùng nổ, chàng thanh niên trẻ Ngô Quốc Trị đã sớm hòa mình vào dòng người cách mạng. Ông tham gia Thanh niên Tiền phong, rồi cùng đồng bào đứng lên giành chính quyền ở thành phố Cần Thơ – những ngày sục sôi của lịch sử.
Cách mạng thành công chưa lâu, thực dân Pháp quay lại xâm lược, ông tiếp tục tham gia vào lực lượng Cộng hòa vệ binh, tiền thân của lực lượng Vũ trang cách mạng miền Nam sau này.

Từ đó, ông bước vào con đường kháng chiến đầy gian khổ nhưng cũng rực rỡ ánh hào quang – con đường của người chiến sĩ cách mạng kiên trung.

Những năm đầu kháng chiến chống Pháp, Ngô Quốc Trị sớm bộc lộ bản lĩnh chỉ huy, tinh thần dũng cảm, tác phong quyết đoán và đặc biệt là sự gần gũi, chan hòa với đồng đội.
Ông không chỉ là người lính chiến đấu dũng cảm mà còn là người truyền ngọn lửa niềm tin cho anh em trong những giờ phút cam go nhất.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, ông được chọn trong đoàn cán bộ tập kết ra Bắc. Tại miền Bắc, đồng chí Ngô Quốc Trị tiếp tục học tập, rèn luyện, được cử sang Trường Võ bị Quân sự Trung Quốc để học chuyên sâu về công tác chỉ huy – một quyết định thể hiện sự tin tưởng lớn của Đảng và Quân đội.

Trong những năm tháng học tập nơi đất bạn, ông vẫn luôn canh cánh trong lòng lời hẹn trở về miền Nam – nơi đồng đội, đồng bào còn chịu cảnh bom đạn. Và ông đã giữ trọn lời hứa ấy.

Tháng 7 năm 1961, Quân khu IX ra quyết định điều động đồng chí Ngô Quốc Trị trở lại chiến trường Nam Bộ, về công tác tại Tỉnh đội Trà Vinh – một trong những chiến trường trọng điểm thời bấy giờ.
Đảm nhiệm chức vụ Tỉnh đội phó, rồi Tỉnh đội trưởng Trà Vinh, ông đã góp phần quan trọng trong việc xây dựng, củng cố lực lượng vũ trang địa phương, chỉ đạo các đơn vị chủ lực tiến hành nhiều trận đánh lớn, mang lại những chiến công oanh liệt.

Dưới sự chỉ huy của ông, các đơn vị Tiểu đoàn 401, Tiểu đoàn 501 của Trà Vinh lập nhiều chiến công vang dội, tiêu diệt và làm tan rã nhiều sinh lực địch, phá vỡ nhiều đồn bốt, góp phần giữ vững vùng giải phóng.
Ông không ngại gian khổ, thường xuyên trực tiếp xuống cơ sở, bám dân, bám đất, cùng cán bộ chiến sĩ ăn chung bát cơm vắt, ngủ hầm đất, chia nhau từng ngụm nước trong những ngày khốc liệt nhất.

Một đồng đội từng kể lại:

“Anh Bảy Hùng ít nói nhưng mỗi lần anh cất tiếng, mọi người đều nghe. Anh có cái nhìn xa, biết đặt dân lên trên hết. Anh hay nói: ‘Đánh giặc không chỉ bằng súng, mà bằng niềm tin của dân’.”

Mùa xuân năm 1968, toàn miền Nam dấy lên khí thế Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân.
Tại Trà Vinh, Tỉnh đội trưởng Ngô Quốc Trị trực tiếp chỉ huy lực lượng tấn công nhiều mục tiêu trọng yếu, phối hợp cùng các mũi du kích, bộ đội địa phương làm chủ nhiều địa bàn, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của chiến dịch.

Những ngày tháng ấy, giữa bom rơi đạn nổ, ông vẫn giữ phong thái bình tĩnh, quả cảm. Có lúc bị thương, ông vẫn không rời trận địa.
Người chỉ huy ấy, dù biết hiểm nguy luôn cận kề, vẫn chọn ở lại tuyến đầu – nơi sinh tử – để cùng chiến sĩ mình chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.

Năm 1969, trong một trận chiến khốc liệt, khi đang trực tiếp chỉ huy đơn vị chiến đấu, ông anh dũng hy sinh.
Tin ông ngã xuống khiến bao đồng đội, nhân dân Trà Vinh nghẹn ngào tiếc thương. Ông ra đi khi tuổi đời còn trẻ, để lại biết bao dang dở – nhưng cũng để lại một tấm gương bất tử về lòng dũng cảm và tinh thần chiến đấu kiên trung.

Sau ngày đất nước thống nhất, chiến công và tấm gương của Tỉnh đội trưởng Ngô Quốc Trị – Bảy Hùng được đồng đội, nhân dân Trà Vinh lưu giữ như một biểu tượng của lòng trung dũng, nghĩa tình Nam Bộ.
Ngày 06 tháng 11 năm 1978, Chủ tịch nước đã ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho đồng chí – sự ghi nhận xứng đáng cho người con ưu tú đã hiến trọn đời mình cho Tổ quốc.

Tên ông đã được khắc lên bia đá tưởng niệm, nhưng hơn thế nữa, tên ông sống trong lòng người dân Trà Vinh – như một ngọn lửa không bao giờ tắt.
Trên những cánh đồng, con đường, dòng sông nơi ông từng đi qua, người dân vẫn nhắc về ông bằng sự kính trọng và biết ơn sâu sắc.

Giờ đây, khi đất nước thanh bình, hậu thế có thể tự hào kể lại:

Có một người con của miền Tây – Ngô Quốc Trị, Bảy Hùng – đã sống và chiến đấu trọn vẹn cho lý tưởng cách mạng, cho độc lập, cho tự do của Tổ quốc.

Cuộc đời và sự nghiệp của ông là minh chứng rực rỡ cho tinh thần “Trung với nước – hiếu với dân – sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập dân tộc”.
Dẫu thời gian trôi qua, ký ức về người Tỉnh đội trưởng kiên trung ấy vẫn còn vang vọng trong lòng mỗi người dân Trà Vinh, như một khúc tráng ca của thời hoa lửa – bất tử và thiêng liêng.