Ngô Quyền

Trong chiều dài hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, thế kỷ X hiện ra như một bình minh rực rỡ sau đêm dài tăm tối. Giữa những biến động dữ dội ấy, Ngô Quyền nổi lên như một vị cứu tinh, một bậc thiên tài quân sự kiệt xuất, người đã dùng trí tuệ và lòng quả cảm để đập tan ách thống trị nghìn năm của phong kiến phương Bắc, mở ra một kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài cho đất nước.

Ngô Quyền sinh năm 898 tại mảnh đất Đường Lâm "hai vua", nơi linh khí tụ hội. Từ thuở thiếu thời, ông đã tỏ rõ cốt cách của một bậc chính nhân quân tử với ngoại hình khôi ngô, trí tuệ mẫn tiệp và ý chí sắt đá. Lớn lên giữa lúc vận mệnh đất nước đang ở bước ngoặt, ông trở thành bộ tướng thân tín và là con rể của tiết độ sứ Dương Đình Nghệ. Với tầm nhìn xa trông rộng, Ngô Quyền không chỉ chăm lo rèn luyện quân sĩ tại vùng đất Ái Châu mà còn âm thầm quan sát thế trận, chờ đợi thời cơ để thực hiện sứ mệnh lịch sử vĩ đại: quét sạch quân xâm lược.

Đỉnh cao chói lọi trong sự nghiệp của Ngô Quyền chính là chiến thắng Bạch Đằng năm 938. Đây không chỉ đơn thuần là một cuộc giao tranh quân sự mà là một bản anh hùng ca về trí tuệ Việt Nam. Đối mặt với đạo quân Nam Hán hùng hậu do hoàng tử Lưu Hoằng Tháo chỉ huy từ biển vào, Ngô Quyền đã thực hiện một chiến lược táo bạo và duy nhất trong lịch sử: lợi dụng thủy triều và địa hình sông nước. Ông cho quân sĩ đốn gỗ, đẽo nhọn đầu, bịt sắt rồi đóng chặt xuống lòng sông Bạch Đằng tại những vị trí hiểm yếu. Trận địa cọc ngầm ấy chính là một "bẫy tử thần" vô hình, chờ đợi những con thuyền đồ sộ của giặc phương Bắc.

Khi thủy triều dâng cao che lấp các đầu cọc, Ngô Quyền cho thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi giả thua rút chạy. Sự kiêu ngạo đã khiến Lưu Hoằng Tháo sa bẫy, hùng hổ thúc quân đuổi theo vào tận sâu trong cửa sông. Đúng lúc nước triều rút mạnh, Ngô Quyền hạ lệnh tổng phản công. Quân giặc tháo chạy trong hỗn loạn, những chiến thuyền lớn bị cọc nhọn đâm thủng, va vào nhau vỡ nát. Máu giặc nhuộm đỏ dòng sông, chủ tướng Lưu Hoằng Tháo tử trận. Chỉ trong một ngày, toàn bộ ý chí xâm lược của nhà Nam Hán đã bị nhấn chìm dưới đáy sông Bạch Đằng, khiến phương Bắc từ đó về sau "nghe danh mà kinh hồn bạt vía".

Ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng năm 938 không chỉ dừng lại ở việc tiêu diệt một đạo quân. Nó là tiếng sấm vang dội tuyên cáo với thế giới rằng: dân tộc Việt Nam đã thực sự trỗi dậy. Ngay sau chiến thắng, năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, đóng đô ở Cổ Loa, thiết lập triều đình, định ra quan chế. Hành động này là một sự khẳng định chủ quyền đanh thép, chấm dứt hoàn toàn thời kỳ Bắc thuộc đen tối, đặt nền móng vững chắc cho các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần phát triển rực rỡ sau này.

Sử gia Lê Văn Hưu đã hết lòng ca ngợi Ngô Quyền là vị tổ trung hưng, người có công tái sinh đất nước. Tầm vóc của ông không chỉ nằm ở những cọc gỗ lim trên sông Bạch Đằng, mà nằm ở "cọc mốc" tinh thần về lòng tự tôn dân tộc. Cho đến ngày nay, hình ảnh vị chủ tướng uy nghiêm đứng trên mạn thuyền chỉ huy trận đánh vẫn là nguồn cảm hứng vô tận cho các thế hệ trẻ Việt Nam về khát vọng độc lập và sức sáng tạo không giới hạn của cha ông. Ngô Quyền mãi mãi là ngôi sao sáng nhất trên bầu trời lịch sử Việt Nam thế kỷ X, một vị anh hùng dân tộc vĩ đại với công lao vĩnh thùy bất hủ.