Ngô Quyền

Ngô Quyền (898–944), quê ở Đường Lâm (nay thuộc Hà Nội), là một vị anh hùng dân tộc vĩ đại của Việt Nam. Ông là người đã lãnh đạo quân dân ta đánh bại quân Nam Hán trong Trận Bạch Đằng năm 938, chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài cho dân tộc. Trước đó, năm 937, Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại để cướp quyền. Kiều Công Tiễn sau đó cầu cứu quân Nam Hán, tạo cơ hội cho ngoại bang xâm lược nước ta. Trước tình hình đó, Ngô Quyền đã nhanh chóng tập hợp lực lượng từ Ái Châu tiến ra Bắc để tiêu diệt nội phản và chống giặc ngoại xâm. Ông đã sáng tạo chiến thuật lợi dụng thủy triều, cho đóng cọc nhọn bịt sắt xuống lòng sông Bạch Đằng, tạo nên trận địa mai phục hiểm hóc. Khi quân Nam Hán do Hoằng Tháo chỉ huy tiến vào cửa sông lúc thủy triều dâng, quân ta giả vờ rút lui để nhử địch. Đến khi nước triều rút, thuyền giặc mắc cạn và bị cọc đâm thủng, quân ta phản công quyết liệt, tiêu diệt phần lớn lực lượng địch, giành thắng lợi vang dội.

Năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, xưng vương (Tiền Ngô Vương), đóng đô ở Cổ Loa, đặt nền móng cho nhà nước phong kiến độc lập đầu tiên của Việt Nam sau thời kỳ Bắc thuộc. Chiến thắng Bạch Đằng và sự nghiệp của Ngô Quyền không chỉ khẳng định chủ quyền dân tộc mà còn thể hiện trí tuệ, bản lĩnh và ý chí quật cường của nhân dân ta. Ông được xem là người mở đầu thời kỳ độc lập lâu dài của dân tộc Việt Nam và là một trong những nhân vật tiêu biểu nhất trong lịch sử nước ta.