Ngô Quyền – Người dựng nên chiến thắng Bạch Đằng năm 938
Sinh ra ở Đường Lâm vào đầu thế kỷ IX, Ngô Quyền trưởng thành trong thời kỳ đất nước vẫn chịu sự chi phối của các thế lực phương Bắc. Năm 938, trước nguy cơ quân Nam Hán tiến vào nước ta, ông đã lựa chọn sông Bạch Đằng làm nơi quyết chiến và sử dụng một thế trận đặc biệt với những cọc gỗ cắm ngầm dưới lòng sông. Chiến thắng Bạch Đằng đã đánh bại quân Nam Hán, chấm dứt âm mưu xâm lược và đặt nền móng cho thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc Việt Nam.
Đầu thế kỷ IX, tại Đường Lâm, vùng đất được biết đến là quê hương của nhiều bậc anh hùng trong lịch sử Việt Nam, một người con tên Ngô Quyền ra đời.
Ông sinh năm 808, trong một gia đình có truyền thống và có vị thế tại địa phương.
Đất nước khi ấy vẫn đang trải qua một giai đoạn đặc biệt khó khăn.
Sau nhiều thế kỷ nằm dưới ách đô hộ của các triều đại phương Bắc, người Việt liên tục đứng lên giành quyền tự chủ.
Ngô Quyền trưởng thành trong chính bối cảnh ấy.
Ông không chỉ có tài võ nghệ mà còn có khả năng tổ chức và chỉ huy.
Khi trưởng thành, ông trở thành một tướng tài dưới quyền Dương Đình Nghệ, một trong những người lãnh đạo phong trào giành lại quyền tự chủ ở thế kỷ X.
Năm 931, Dương Đình Nghệ tiến quân ra thành Đại La, đánh đuổi quân Nam Hán và giành quyền kiểm soát đất nước.
Ngô Quyền được giao trấn giữ vùng Ái Châu.
Từ đây, uy tín và tài năng của ông ngày càng được khẳng định.
Nhưng lịch sử lại đưa ông đến một bước ngoặt lớn.
Năm 937, Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại.
Kiều Công Tiễn chiếm quyền và tìm cách cầu cứu quân Nam Hán.
Đối với Ngô Quyền, đây là một mối đe dọa nghiêm trọng.
Nếu quân Nam Hán tiến vào nước ta, nền tự chủ vừa giành được có nguy cơ bị phá vỡ.
Ngô Quyền lập tức kéo quân ra Bắc.
Trên đường tiến quân, ông nhận được sự ủng hộ của nhiều lực lượng.
Kiều Công Tiễn bị tiêu diệt.
Nhưng một mối nguy hiểm lớn hơn đang tiến đến.
Quân Nam Hán chuẩn bị đưa quân sang xâm lược.
Ngô Quyền hiểu rằng nếu đối đầu trực diện trên đất liền, quân ta sẽ gặp nhiều bất lợi.
Ông cần một địa điểm có thể biến ưu thế của đối phương thành điểm yếu.
Và ông lựa chọn sông Bạch Đằng.
Bạch Đằng là một con sông có thủy triều lên xuống rất mạnh.
Ngô Quyền nhận ra rằng chính quy luật của dòng sông có thể trở thành một phần của chiến thuật.
Ông cho quân đóng những cọc gỗ lớn xuống lòng sông.
Nhưng không phải cắm một cách đơn giản.
Các cọc được bố trí thành một trận địa bí mật, phần đầu cọc được bịt sắt và nằm dưới mặt nước khi thủy triều lên.
Sau đó, quân ta bố trí lực lượng mai phục hai bên bờ.
Kế hoạch rất rõ ràng.
Chờ quân Nam Hán tiến vào.
Khi thủy triều lên, nhử địch đi sâu vào trận địa.
Sau đó chờ nước rút.
Khi những chiếc thuyền lớn của quân Nam Hán bị mắc vào bãi cọc, quân ta sẽ tổng công kích.
Năm 938, trận Bạch Đằng diễn ra.
Quân Nam Hán tiến vào cửa sông.
Những chiến thuyền của họ tiến sâu theo dòng nước.
Phía quân Việt chủ động khiêu chiến rồi từng bước nhử đối phương tiến vào trận địa.
Quân Nam Hán tưởng rằng quân Việt đang yếu thế.
Nhưng họ không biết phía trước là một trận địa đã được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Khi thủy triều bắt đầu rút, những đầu cọc dần nhô lên.
Các chiến thuyền Nam Hán mắc kẹt.
Đội hình bị phá vỡ.
Đúng thời điểm ấy, quân của Ngô Quyền từ nhiều hướng đồng loạt tấn công.
Quân Nam Hán rơi vào thế bị động.
Trận chiến kết thúc bằng một thắng lợi quyết định của quân dân Đại Việt.
Hoằng Tháo, tướng chỉ huy quân Nam Hán, tử trận.
Quân Nam Hán thất bại hoàn toàn.
Âm mưu xâm lược nước ta bị đập tan.
Chiến thắng ấy có ý nghĩa đặc biệt lớn.
Bởi đây không chỉ là một trận thắng quân sự.
Nó đánh dấu việc chấm dứt hoàn toàn ý đồ đặt lại ách thống trị của phương Bắc đối với nước ta sau nhiều thế kỷ.
Sau chiến thắng Bạch Đằng, năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua.
Ông đóng đô ở Cổ Loa.
Một triều đại mới được hình thành.
Đất nước bước vào thời kỳ độc lập, tự chủ.
Ngô Quyền trị vì không lâu.
Ông mất năm 944, hưởng thọ khoảng 36 tuổi.
Một cuộc đời tương đối ngắn.
Nhưng dấu ấn mà ông để lại thì vô cùng lớn.
Hơn một nghìn năm sau, người Việt vẫn nhắc đến Ngô Quyền mỗi khi nói về Bạch Đằng.
Không chỉ bởi ông đã thắng một trận đánh.
Mà bởi ông đã nhìn thấy một điều mà đối phương không nhìn thấy:
địa hình và thiên nhiên cũng có thể trở thành sức mạnh của dân tộc nếu con người biết tận dụng nó.
Bạch Đằng hôm nay vẫn còn đó.
Dòng sông vẫn chảy.
Nhưng chiến trường năm xưa đã trở thành một phần ký ức lịch sử.
Những chiếc cọc gỗ dưới lòng sông đã trở thành chứng tích đặc biệt của nghệ thuật quân sự Việt Nam.
Và phía sau chiến thắng ấy là hình ảnh một người chỉ huy đã biết dựa vào sức mạnh của nhân dân, hiểu địa hình và kiên nhẫn chờ đúng thời điểm.
Đối với thế hệ trẻ, câu chuyện Ngô Quyền không chỉ là một bài học lịch sử.
Đó còn là bài học về tư duy và bản lĩnh.
Khi đối diện với một thử thách lớn, không phải lúc nào sức mạnh cũng nằm ở việc đối đầu trực diện.
Đôi khi cần bình tĩnh quan sát.
Tìm lợi thế của mình.
Hiểu hoàn cảnh.
Và lựa chọn đúng thời điểm.
Ngô Quyền đã làm được điều đó trên sông Bạch Đằng.
Và từ một trận đánh trên một dòng sông, ông đã góp phần mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử dân tộc Việt Nam.
Một nghìn năm Bắc thuộc khép lại. Một thời kỳ độc lập lâu dài bắt đầu.
Đó chính là di sản lớn nhất mà Ngô Quyền để lại cho các thế hệ sau.



