Ngô Quyền – Người mở đầu kỷ nguyên độc lập, tự chủ của dân tộc

Ngô Quyền (khoảng năm 897 – 944) là một vị anh hùng dân tộc, nhà quân sự kiệt xuất và là vị vua đầu tiên của nhà Ngô. Ông sinh ra tại vùng Đường Lâm (nay thuộc phường Đường Lâm) trong một gia đình có truyền thống hào trưởng. Từ nhỏ, Ngô Quyền nổi tiếng thông minh, có chí lớn, giỏi võ nghệ, am hiểu binh pháp và được nhiều người kính phục bởi tài năng cũng như đức độ.

Khi trưởng thành, Ngô Quyền theo giúp Dương Đình Nghệ – một vị tướng có công đánh đuổi quân Nam Hán và giành quyền tự chủ cho đất nước. Nhận thấy tài năng của Ngô Quyền, Dương Đình Nghệ đã gả con gái cho ông và giao trọng trách trấn giữ châu Ái (nay thuộc vùng Thanh Hóa). Trong thời gian cai quản nơi đây, Ngô Quyền chăm lo đời sống nhân dân, xây dựng lực lượng quân đội vững mạnh và được nhân dân hết sức tin yêu.

Năm 937, Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ để cướp quyền cai trị rồi cầu cứu nhà Nam Hán. Trước tình thế đất nước đứng trước nguy cơ bị xâm lược lần nữa, Ngô Quyền nhanh chóng đem quân tiêu diệt Kiều Công Tiễn và chuẩn bị đối phó với quân Nam Hán.

Đầu năm 938, vua Nam Hán sai con trai là Lưu Hoằng Tháo chỉ huy thủy quân tiến vào nước ta theo đường sông Bạch Đằng. Nhận thấy quy luật lên xuống của thủy triều, Ngô Quyền đã nghĩ ra kế hoạch đóng hàng nghìn cọc gỗ lớn, bịt sắt nhọn dưới lòng sông Bạch Đằng. Khi thủy triều dâng cao, quân ta dùng thuyền nhẹ ra khiêu chiến, nhử quân Nam Hán tiến sâu vào bãi cọc. Đến lúc nước triều rút, thuyền địch mắc cạn, quân ta từ nhiều phía đồng loạt tấn công. Quân Nam Hán bị tiêu diệt gần như hoàn toàn, Lưu Hoằng Tháo tử trận, vua Nam Hán phải hạ lệnh rút quân về nước.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Chiến thắng này đã chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, đập tan hoàn toàn âm mưu xâm lược của nhà Nam Hán, mở ra thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc Việt Nam. Đây được xem là một bước ngoặt có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tiến trình lịch sử đất nước.

Năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, lấy hiệu Tiền Ngô Vương, quyết định dời đô về Thành Cổ Loa – kinh đô cũ của nước Âu Lạc. Ông tiến hành xây dựng bộ máy nhà nước độc lập, củng cố quốc phòng, ổn định xã hội và đặt nền móng cho quốc gia phong kiến độc lập đầu tiên sau thời kỳ Bắc thuộc. Mặc dù thời gian trị vì chỉ khoảng 5 năm, những chính sách của ông đã tạo cơ sở quan trọng cho sự phát triển của các triều đại độc lập sau này.

Năm 944, Ngô Quyền qua đời, hưởng khoảng 47 tuổi. Sau khi ông mất, triều đình xảy ra tranh chấp quyền lực, dẫn đến thời kỳ loạn 12 sứ quân. Tuy nhiên, công lao của Ngô Quyền đối với dân tộc không hề bị lu mờ. Ông được các thế hệ sau suy tôn là người mở đầu kỷ nguyên độc lập, tự chủ của Việt Nam, là vị vua đặt nền móng cho nhà nước phong kiến độc lập đầu tiên và là một trong những nhà quân sự vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc.

Tên tuổi Ngô Quyền gắn liền với chiến thắng Bạch Đằng bất hủ, trở thành biểu tượng của ý chí quật cường, tinh thần độc lập dân tộc và nghệ thuật quân sự sáng tạo của người Việt Nam. Nhiều địa phương trên cả nước đã đặt tên đường, trường học, quảng trường và xây dựng đền thờ để tưởng nhớ công lao to lớn của ông. Cho đến ngày nay, Ngô Quyền vẫn được tôn vinh là một trong những vị anh hùng dân tộc tiêu biểu, có ảnh hưởng sâu sắc đối với tiến trình dựng nước và giữ nước của Việt Nam.