NGÔ QUYỀN – NGƯỜI MỞ RA KỶ NGUYÊN ĐỘC LẬP TỰ CHỦ

Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, có những chiến thắng không chỉ đánh bại một đạo quân xâm lược mà còn mở ra một thời kỳ mới cho đất nước. Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 dưới sự lãnh đạo của Ngô Quyền là một chiến thắng như thế.

Hơn một nghìn năm đã trôi qua, nhưng câu chuyện về người anh hùng áo vải và trận địa cọc trên sông Bạch Đằng vẫn được nhắc lại như một biểu tượng của ý chí độc lập, trí tuệ và nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Người con của vùng đất Đường Lâm

Ngô Quyền sinh năm 808, quê ở Đường Lâm, nay thuộc thành phố Hà Nội.

Ông trưởng thành trong thời kỳ đất nước vẫn chịu sự chi phối của các thế lực phương Bắc. Khi ấy, khát vọng tự chủ của người Việt ngày càng mạnh mẽ.

Ngô Quyền sớm thể hiện tài năng và bản lĩnh. Ông trở thành một vị tướng có vai trò quan trọng dưới thời Dương Đình Nghệ, người đã lãnh đạo nhân dân giành lại quyền kiểm soát đất nước từ tay chính quyền đô hộ phương Bắc.

Ngô Quyền kết hôn với con gái của Dương Đình Nghệ và được giao cai quản vùng Ái Châu.

Nhưng những biến động chính trị sau đó đã đưa ông đến với một trong những trận đánh quan trọng nhất lịch sử dân tộc.

Cuộc xâm lược của quân Nam Hán

Năm 937, Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại để chiếm quyền.

Kiều Công Tiễn lo sợ Ngô Quyền sẽ đem quân ra đánh nên đã cầu cứu Nam Hán.

Vua Nam Hán lập tức lợi dụng tình hình để đưa quân sang xâm lược nước ta.

Đây là một tình thế đặc biệt nguy hiểm.

Nếu quân Nam Hán tiến sâu vào nước ta và giành thắng lợi, nền tự chủ mà người Việt đã từng bước giành lại có thể bị đe dọa nghiêm trọng.

Ngô Quyền quyết định đem quân ra Bắc.

Nhưng ông không lựa chọn đối đầu trực diện với quân Nam Hán ngay lập tức.

Ông đã chuẩn bị một kế hoạch táo bạo.

Trận địa cọc trên sông Bạch Đằng

Ngô Quyền nhận thấy sông Bạch Đằng có địa thế đặc biệt thuận lợi.

Ông cho quân đóng những cọc gỗ lớn có đầu bịt sắt xuống lòng sông, tạo thành một trận địa bí mật.

Kế hoạch được tính toán dựa trên quy luật thủy triều.

Khi nước dâng, những cọc gỗ bị nước che khuất, quân địch khó nhận ra.

Ngô Quyền cho thuyền nhẹ tiến ra khiêu chiến, rồi giả vờ thua và rút lui, dụ quân Nam Hán tiến sâu vào trận địa.

Quân Nam Hán tưởng rằng quân Việt đang thất thế nên nhanh chóng đuổi theo.

Nhưng khi nước triều bắt đầu rút, những hàng cọc nhô lên.

Đúng thời điểm đó, quân của Ngô Quyền từ nhiều phía đồng loạt tiến công.

Đội quân Nam Hán rơi vào thế bị động, nhiều thuyền chiến bị mắc vào bãi cọc và bị đánh tan.

Hoằng Tháo, con trai vua Nam Hán và là người chỉ huy quân xâm lược, tử trận.

Quân Nam Hán thất bại hoàn toàn và phải rút về nước.

Chiến thắng làm thay đổi lịch sử

Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đây không chỉ là một chiến thắng quân sự.

Đó còn là lời khẳng định mạnh mẽ rằng:

Người Việt có đủ khả năng bảo vệ đất nước và quyết định vận mệnh của chính mình.

Sau chiến thắng, năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, đóng đô ở Cổ Loa.

Ông từng bước xây dựng chính quyền độc lập, đặt nền móng cho thời kỳ phát triển lâu dài của quốc gia tự chủ.

Bởi vậy, Ngô Quyền thường được xem là người mở ra thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc Việt Nam sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.

Bài học từ dòng sông Bạch Đằng

Điều đặc biệt trong chiến thắng của Ngô Quyền là ông không có ưu thế tuyệt đối về quân số hay vũ khí.

Nhưng ông có trí tuệ, khả năng quan sát và biết tận dụng địa hình.

Ông hiểu rằng muốn chiến thắng một đối thủ mạnh hơn, không nhất thiết phải mạnh hơn đối thủ ở mọi phương diện.

Điều quan trọng là phải biết tận dụng thế mạnh của mình, lựa chọn đúng thời điểm và phát huy sức mạnh của tập thể.

Đó là một bài học vẫn còn nguyên giá trị đối với thế hệ trẻ hôm nay.

Ngô Quyền và tuổi trẻ hôm nay

Ngày nay, chúng ta không còn sống trong hoàn cảnh chiến tranh như thời Ngô Quyền.

Nhưng tinh thần của ông vẫn có thể được tiếp nối bằng những việc làm phù hợp với thời đại.

Đó là biết tự học và nâng cao tri thức.

Đó là biết suy nghĩ sáng tạo để giải quyết vấn đề.

Đó là biết đoàn kết và hợp tác với mọi người.

Đó là có trách nhiệm với quê hương, cộng đồng và đất nước.

Nếu Ngô Quyền dùng trí tuệ và lòng yêu nước để bảo vệ non sông trên dòng Bạch Đằng, thì tuổi trẻ hôm nay có thể dùng tri thức, khoa học, công nghệ và sức sáng tạo để xây dựng một Việt Nam phát triển.

Một dòng sông – một trận đánh – một bước ngoặt lịch sử

Bạch Đằng năm 938 đã trở thành một biểu tượng.

Biểu tượng của ý chí không khuất phục.

Biểu tượng của trí tuệ Việt Nam.

Và trên hết, đó là biểu tượng của khát vọng độc lập, tự chủ.

Hơn một nghìn năm sau ngày Ngô Quyền chiến thắng trên sông Bạch Đằng, thế hệ trẻ Việt Nam vẫn có thể tự hào khi nhắc đến tên ông.

Bởi lịch sử không chỉ kể cho chúng ta nghe về những chiến thắng của cha ông.

Lịch sử còn nhắc chúng ta rằng mỗi thế hệ đều có trách nhiệm bảo vệ và xây dựng những thành quả mà thế hệ trước đã trao lại.