Ngô Quyền: Tiếng sấm trên sông Bạch Đằng khai phóng kỷ nguyên độc lập
Tác giả: Nguyễn Thị Minh Trang

Giữa thế kỷ X, sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc đằng đẵng, non sông Đại Việt vẫn oằn mình dưới ách dominaton của các triều đại phong kiến phương Bắc. Khát vọng tự chủ, độc lập luôn là ngọn lửa âm ỉ chảy trong huyết quản của những người con đất Việt. Và rồi, lịch sử đã gọi tên một vị anh hùng kiệt xuất – Ngô Quyền – người đã dũng cảm phất cao ngọn cờ khởi nghĩa, giáng một đòn sấm sét chấm dứt hoàn toàn đêm trường nô lệ, mở ra một kỷ nguyên mới rực rỡ cho dân tộc.
Ngô Quyền sinh ra tại làng Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội), thuộc dòng dõi hào trưởng có thế lực ở vùng đất này. Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng là người khôi ngô tuấn tú, có sức khỏe vô song và trí thông minh hơn người. Lớn lên giữa thời buổi loạn lạc, chứng kiến cảnh nước nhà bị giày xéo, ông sớm nuôi chí lớn phò vua cứu nước. Nhờ tài năng và uy tín, ông được Dương Đình Nghệ – lúc bấy giờ là Tiết độ sứ tự chủ của Tĩnh Hải quân – gả con gái và giao trọng trách trấn giữ vùng đất Ái Châu (Thanh Hóa) hiểm yếu.
Năm 931, khi Kiều Công Tiễn phản bội nhân dân, sát hại Dương Đình Nghệ để đầu hàng giặc Nam Hán hòng mưu cầu lợi ích cá nhân, Ngô Quyền vô cùng phẫn nộ. Lập tức, ông hạ lệnh dấy binh từ Ái Châu, kéo quân ra Bắc trị tội kẻ phản trù, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng đối phó với đội đại quân cứu viện hùng hậu từ phương Bắc tràn xuống. Biết rõ nhà Nam Hán định dùng đường thủy tiến vào nước ta qua sông Bạch Đằng, Ngô Quyền đã thể hiện một tầm nhìn chiến lược thiên tài.
Bằng sự am hiểu sâu sắc về địa hình và quy luật thủy triều, ông đã nghĩ ra một kế sách vô cùng hiểm hóc: bố trí bãi cọc ngầm trên sông Bạch Đằng. Hàng vạn cây gỗ lớn được đẽo nhọn đầu, bịt sắt kiên cố, cắm ngầm dưới lòng sông. Kế hoạch của Ngô Quyền là lợi dụng lúc thủy triều lên, nhử chiến thuyền to lớn của giặc đi qua bãi cọc mà không hay biết, rồi đợi khi nước triều rút mạnh, những chiếc thuyền địch sẽ bị cọc nhọn đâm thủng, mắc kẹt và trở thành bia cho quân ta tiêu diệt.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Mùa xuân năm 938, đoàn thuyền giặc Nam Hán do Hoằng Thao chỉ huy hung hăng tiến vào cửa sông. Ngô Quyền chủ động cho thuyền nhỏ ra khiêu chiến rồi giả vờ thua chạy để nhử địch vào sâu trong bẫy. Khi thủy triều bắt đầu rút, dòng nước cuồn cuộn chảy xiết cũng là lúc bãi cọc ngầm lộ diện. Toàn bộ hạm đội giặc rơi vào vòng vây khép kín, hoảng loạn tột độ. Nghĩa quân Ngô Quyền từ hai bên bờ ào ạt xông ra, dùng hỏa công và mưa tên giáo tấn công dữ dội. Hoằng Thao tử trận ngay trên sông, quân giặc chết đuối tới nửa phần, khiến vua Nam Hán là Lưu Cung nghe tin phải kinh hoàng thối lui, từ bỏ dã tâm xâm lược.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 không chỉ là một chiến công quân sự vĩ đại mà còn mang ý nghĩa lịch sử trọng đại. Mùa xuân năm 939, Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, chính thức chấm dứt hơn ngàn năm Bắc thuộc, khôi phục hoàn toàn nền độc lập và tự chủ lâu dài cho đất nước.
Cuộc đời và sự nghiệp của Ngô Quyền mãi mãi là biểu tượng rực rỡ của ý chí quật cường, trí tuệ Việt Nam, đặt nền móng vững chắc cho giang sơn muôn đời sau.



