Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938
Nguyễn Thế Nam

Mùa đông năm 938, vùng biển cửa sông Bạch Đằng (Hải Phòng/Quảng Ninh nay) trở thành chảo lửa quyết chiến giữa quân dân ta và đội thủy quân xâm lược Nam Hán hùng mạnh do Hoằng Thao chỉ huy. Trước sức ép của kẻ thù lớn mạnh gấp bội, vị tướng tài ba Ngô Quyền đã thể hiện nhãn quan quân sự kiệt xuất khi không chọn cách nghênh chiến trực diện ngoài khơi hay cố thủ bị động trong thành. Thay vào đó, ông thấu triệt sâu sắc quy luật thủy triều của dòng sông này để phác thảo nên một kế hoạch phản công hiểm hóc bậc nhất lịch sử phong kiến Việt Nam.

Ngô Quyền hạ lệnh cho quân sĩ lên rừng đốn hạ hàng ngàn cây gỗ lớn, đẽo nhọn một đầu rồi bịt những thỏi sắt thật sắc bén, sau đó huy động nhân dân đóng ngầm xuống lòng sông Bạch Đằng tại những khúc hiểm trở. Bẫy cọc ngầm được tính toán chuẩn xác sao cho khi thủy triều dâng lên, nước che khuất hoàn toàn bãi cọc, khiến chiến thuyền lớn của địch lao vào sẽ mắc kẹt. Khi thủy triều bắt đầu rút mạnh, dòng nước xiết sẽ làm lộ diện những mũi cọc nhọn đâm thủng vỏ tàu, biến thế chủ động của kẻ thù thành thảm họa.
Đúng như trù liệu, khi đoàn thủy binh Nam Hán tiến vào cửa sông, Ngô Quyền chủ động cho vài chiếc thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi vờ hèn nhát thua chạy để dụ địch đuổi theo sâu vào bên trong bãi cọc. Cậy thế thuyền to sóng lớn, Hoằng Thao hăng hái thúc quân đuổi sát gót mà không hề hay biết cái bẫy tử thần đang chờ sẵn. Đợi cho thủy triều rút cạn, cọc nhọn nhô lên đâm thủng và làm ùn ứ hàng loạt chiến thuyền địch, Ngô Quyền mới bất ngờ dốc toàn lực lượng từ hai bên bờ ào ạt đánh úp.
Cuộc giao tranh diễn ra vô cùng ác liệt, chiến thuyền Nam Hán vỡ tan tành, xác quân thù trôi đầy sông khiến dòng nước đỏ rực máu. Chủ tướng Hoằng Thao đền tội ngay tại trận, còn vua Nam Hán ở bờ bắc nghe tin con chết thì bàng hoàng khóc lóc, vội vã thu tàn quân rút chạy về nước không dám ngó ngàng. Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 không chỉ đập tan hoàn toàn mộng xâm lăng của kẻ thù mà còn kết thúc trọn vẹn hơn ngàn năm Bắc thuộc, chính thức mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ lâu dài cho quốc gia Đại Việt.



