Ngô Quyền – Vị tổ trung hưng của dân tộc Việt Nam

Ngô Quyền (897 – 944) là một trong những anh hùng dân tộc kiệt xuất của lịch sử Việt Nam. Ông là người lãnh đạo quân dân ta đánh bại quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938, chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc và mở ra thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc. Với công lao to lớn ấy, Ngô Quyền được hậu thế tôn vinh là “vị tổ trung hưng” của đất nước.

Ngô Quyền sinh năm 897 tại làng Đường Lâm, nay thuộc thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội. Cha ông là Ngô Mân, một hào trưởng có uy tín trong vùng. Sinh ra trong truyền thống yêu nước, từ nhỏ Ngô Quyền đã nổi tiếng thông minh, khỏe mạnh và có chí lớn. Khi trưởng thành, ông trở thành một tướng tài dưới quyền Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ và được gả con gái cho.

Năm 937, Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại để đoạt quyền. Kiều Công Tiễn lại cầu cứu nhà Nam Hán, tạo điều kiện cho quân phương Bắc chuẩn bị xâm lược nước ta. Trước tình hình đó, Ngô Quyền đã đem quân ra Bắc tiêu diệt Kiều Công Tiễn, đồng thời tổ chức lực lượng chống giặc ngoại xâm.

Bằng tài năng quân sự xuất sắc, Ngô Quyền đã lựa chọn sông Bạch Đằng làm nơi quyết chiến với quân Nam Hán. Ông cho đóng cọc ngầm dưới lòng sông, lợi dụng quy luật thủy triều để tạo thế trận hiểm hóc. Cuối năm 938, quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy tiến vào trận địa. Khi nước triều rút, quân ta đồng loạt phản công, tiêu diệt phần lớn quân địch, giết chết Lưu Hoằng Tháo và buộc nhà Nam Hán từ bỏ mộng xâm lược.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là công lao lớn nhất của Ngô Quyền. Đây không chỉ là một chiến thắng quân sự mà còn là bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc. Mùa xuân năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, đóng đô ở Cổ Loa, xây dựng chính quyền độc lập, đặt nền móng cho nhà nước phong kiến tự chủ đầu tiên của Việt Nam sau nhiều thế kỷ bị đô hộ.

Ngô Quyền không chỉ là một nhà quân sự tài ba mà còn là một nhà chính trị có tầm nhìn xa. Việc chọn Cổ Loa làm kinh đô thể hiện ý thức kế thừa truyền thống dựng nước của các vua Hùng và An Dương Vương. Dù thời gian trị vì không dài, ông đã tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển của quốc gia độc lập.

Tên tuổi Ngô Quyền gắn liền với chiến thắng Bạch Đằng và sự nghiệp khôi phục nền độc lập dân tộc. Công lao của ông được các sử gia ca ngợi là “công tái tạo”, nghĩa là người khôi phục lại giang sơn đất nước. Hình ảnh vị anh hùng Đường Lâm vẫn luôn sống mãi trong lòng dân tộc như biểu tượng của trí tuệ, bản lĩnh và ý chí quật cường của người Việt Nam.