Ngô Sĩ Liên

Ngô Sĩ Liên (thế kỷ 15) là một nhà sử học lớn thời Lê sơ, người làng Chúc Lý (Hà Nội), nổi tiếng nhất với công lao biên soạn bộ quốc sử quý giá Đại Việt sử ký toàn thư, bộ chính sử cổ nhất Việt Nam còn lưu truyền, ghi lại lịch sử dân tộc từ thời Hồng Bàng đến đầu thời Lê, với những lời bình luận sâu sắc. Ông từng tham gia khởi nghĩa Lam Sơn, đỗ Tiến sĩ, giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình và được coi là “Linh hồn của Đại Việt sử ký toàn thư”.

Thân thế và sự nghiệp:

Xuất thân: Người làng Chúc Lý, huyện Chương Đức (nay thuộc Chương Mỹ, Hà Nội).

Tham gia nghĩa quân Lam Sơn: Ông gia nhập nghĩa quân từ sớm, từng giữ chức thư ký và được cử đi giao thiệp với quân Minh.

Đỗ Tiến sĩ: Năm 1442, ông đỗ Tiến sĩ dưới triều Lê Thái Tông.

Chức vụ: Sau đó, ông giữ nhiều chức vụ như Phó Đô ngự sử, Lễ bộ Thị lang, kiêm Tư nghiệp Quốc Tử Giám và Kiểm Sử quan tu soạn dưới triều Lê Nhân Tông và Lê Thánh Tông.

Cống hiến lớn nhất – Đại Việt sử ký toàn thư:

Chỉ đạo biên soạn: Dưới thời Vua Lê Thánh Tông, ông được giao trọng trách biên soạn bộ quốc sử này.

Nội dung: Bộ sử gồm 15 quyển, chia thành Ngoại kỷ (từ Hồng Bàng đến 938) và Bản kỷ (từ Ngô Quyền đến Lê Thái Tổ).

Bình luận sử: Ông còn viết nhiều lời bình luận (nhận xét) sâu sắc, sắc sảo, tổng kết các giai đoạn lịch sử và đánh giá nhân vật, làm cho bộ sử thêm giá trị, thể hiện ý thức độc lập dân tộc.

Di sản:

Ngô Sĩ Liên là một danh nhân văn hóa lớn, để lại di sản đồ sộ là bộ sử cổ nhất còn được lưu giữ, có giá trị lớn về lịch sử, văn hóa và tư tưởng Việt Nam.

Nhiều trường học và con đường tại Việt Nam được đặt theo tên ông để tôn vinh.