NGÔ SĨ LIÊN – NGƯỜI GÓP PHẦN LƯU GIỮ LỊCH SỬ DÂN TỘC
Ngô Sĩ Liên là một sử thần tiêu biểu của thời Lê sơ, có đóng góp quan trọng trong việc biên soạn bộ Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, một trong những bộ quốc sử quan trọng nhất của Việt Nam thời phong kiến.
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, có những con người không trực tiếp cầm quân ra trận nhưng vẫn để lại dấu ấn đặc biệt bằng trí tuệ và ngòi bút. Ngô Sĩ Liên là một nhân vật như vậy. Ông sống vào thế kỷ XV, dưới triều Lê sơ, trong giai đoạn đất nước đang từng bước ổn định và xây dựng lại sau những năm tháng chiến tranh.
Ngô Sĩ Liên quê ở Chúc Lý, huyện Chương Đức, nay thuộc khu vực Hà Nội. Ông là người có học vấn và sớm tham gia vào nền giáo dục, khoa cử của nhà Lê. Năm 1442, ông đỗ Tiến sĩ và bước vào con đường làm quan.
Thời Lê sơ, triều đình rất coi trọng việc ghi chép lịch sử. Lịch sử không chỉ giúp hậu thế hiểu về quá khứ mà còn được xem là bài học để nhà vua và quan lại nhìn nhận việc trị nước. Trong hoàn cảnh đó, Ngô Sĩ Liên có điều kiện phát huy sở trường của mình.
Ông tham gia biên soạn quốc sử và trở thành một trong những sử thần quan trọng của triều Lê. Công trình nổi tiếng nhất gắn với tên tuổi ông là Đại Việt Sử Ký Toàn Thư.
Bộ sử này được hình thành qua nhiều giai đoạn và dựa trên nền tảng của những công trình trước đó, đặc biệt là Đại Việt Sử Ký của Lê Văn Hưu và Đại Việt Sử Ký Tục Biên của Phan Phu Tiên. Ngô Sĩ Liên đã tiếp tục công việc biên soạn, bổ sung và hệ thống hóa lịch sử dân tộc.
Ông ghi chép lịch sử từ thời cổ đại cho đến thời Lê, đồng thời đưa ra nhiều nhận xét và lời bình về nhân vật, sự kiện. Qua đó, người đọc không chỉ biết chuyện gì đã xảy ra mà còn có thể thấy cách người xưa nhìn nhận những vấn đề về đạo đức, chính trị và trách nhiệm của người cầm quyền.
Điểm đáng quý ở Ngô Sĩ Liên là ý thức coi trọng việc lưu giữ lịch sử. Những gì ông và các sử thần thời Lê ghi chép đã trở thành nguồn tư liệu quan trọng cho các thế hệ sau.
Ngày nay, khi nghiên cứu lịch sử Việt Nam thời cổ – trung đại, Đại Việt Sử Ký Toàn Thư vẫn là một nguồn sử liệu đặc biệt quan trọng.
Tên tuổi Ngô Sĩ Liên vì thế không chỉ gắn với một bộ sử. Ông còn đại diện cho những người đã dành trí tuệ và tâm huyết để ghi lại quá khứ của dân tộc, giúp hậu thế hiểu hơn về hành trình dựng nước và giữ nước của cha ông.
