Ngô Thị Hồng Sam - Người giữ lửa bên mâm pháo

Mỗi lần nghe tiếng sóng biển Ngư Thủy rì rào, bà Ngô Thị Hồng Sam lại nhớ đến tiếng nổ của những khẩu pháo năm xưa.

Bà bảo:

"Ngày ấy, tiếng sóng và tiếng đại bác hòa vào nhau."

Cuối năm 1967, khi Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy được thành lập, Hồng Sam vẫn chỉ là một cô gái miền biển.

Cuộc sống của bà gắn với lưới cá, thuyền nan và những buổi theo mẹ vá lưới.

Thế nhưng chiến tranh đã làm thay đổi tất cả.

Biển quê hương liên tục bị tàu chiến Mỹ uy hiếp.

Những con tàu đánh cá không thể yên tâm ra khơi.

Những đoàn xe chi viện cho miền Nam luôn bị đe dọa.

Khi địa phương tuyển chọn nữ dân quân vào đơn vị pháo binh, bà lập tức tình nguyện.

Nhiều người thân lo lắng.

Họ hỏi:

"Con gái làm sao kéo nổi khẩu pháo?"

Bà chỉ cười:

"Nếu quê hương cần thì con sẽ học."

Những ngày đầu huấn luyện là chuỗi ngày gian nan.

Khẩu pháo 85 ly lớn hơn rất nhiều so với vóc dáng những cô gái tuổi mười tám, đôi mươi.

Để thành thạo từng động tác, các chị em luyện tập từ sáng đến tối.

Vai bầm tím.

Bàn tay rộp lên vì kéo pháo, nạp đạn.

Nhưng không ai than vãn.

Bà nhớ lời Chính trị viên Trần Thị Thản luôn động viên:

"Các em không chỉ bảo vệ quê hương mình, mà còn bảo vệ tuyến hậu phương của cả miền Nam."

Những lời ấy tiếp thêm sức mạnh cho cả đơn vị.

Đầu năm 1968, trận đánh đầu tiên diễn ra.

Ngoài khơi, tàu chiến Mỹ áp sát.

Lệnh chiến đấu vang lên.

Bà Hồng Sam cùng đồng đội nhanh chóng vào vị trí.

Người chỉnh hướng.

Người nạp đạn.

Người ngắm bắn.

Tất cả phối hợp nhịp nhàng.

Sau những loạt đạn chính xác, tàu chiến đối phương phải rút xa bờ.

Đó là chiến thắng đầu tiên, nhưng cũng mở đầu cho những tháng ngày chiến đấu đầy cam go.

Có những hôm vừa dứt trận đánh ban ngày, ban đêm cả đơn vị lại đào công sự mới.

Có hôm đang ăn cơm thì còi báo động vang lên.

Tất cả lập tức bỏ bát cơm, lao về trận địa.

Không ai còn nghĩ mình là những cô gái trẻ.

Họ chỉ nghĩ mình là người lính.

Điều khiến bà nhớ nhất không phải là tiếng pháo.

Mà là tình đồng đội.

Khi một người bị thương, cả khẩu đội cùng chăm sóc.

Khi một người nhớ nhà, các chị em lại ngồi bên nhau hát những bài dân ca Quảng Bình.

Tiếng hát át tiếng bom.

Niềm tin át nỗi sợ.

Sau ngày hòa bình lập lại, bà trở về với cuộc sống bình dị.

Nhưng mỗi lần gặp lại đồng đội, ký ức năm xưa lại ùa về.

Năm 2025, khi được trao lại những bức ảnh lịch sử do nhà báo – liệt sĩ Lương Nghĩa Dũng chụp gần 60 năm trước, bà xúc động cầm từng tấm ảnh.

Trong ảnh là những gương mặt trẻ trung bên khẩu pháo.

Bà khẽ nói:

"Đây là tuổi trẻ của chúng tôi."

Đó không chỉ là những bức ảnh.

Đó là ký ức của một thế hệ đã gửi lại tuổi xuân nơi trận địa để đổi lấy những ngày biển lặng hôm nay.