Ngô Thì Nhậm: Khúc bi tráng của bậc hiền tài vì nước
Câu chuyện cảm động về Ngô Thì Nhậm - nhà ngoại giao kiệt xuất, nhà thơ lớn thời Tây Sơn, người đã dùng mưu lược hóa giải chiến tranh và chịu cái chết bi tráng vì nghĩa lớn.
Giữa dòng chảy cuồn cuộn của lịch sử Việt Nam hào hùng cuối thế kỷ XVIII, Ngô Thì Nhậm nổi lên như một biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, trí tuệ uyên bác và sự dấn thân không mệt mỏi vì đại cục. Là quân sư đắc lực của vua Quang Trung - Nguyễn Huệ, ông chính là kiến trúc sư trưởng của những chiến lược ngoại giao sắc bén, góp phần quyết định trong đại thắng mùa xuân năm Kỷ Hợi (1789), đánh tan 20 vạn quân Thanh xâm lược mà vẫn giữ được thể diện quốc gia.
Thế nhưng, số phận của những bậc vĩ nhân thường gắn liền với những ngã rẽ đầy bi kịch. Sau khi triều Tây Sơn sụp đổ, dù phải đối mặt với nghịch cảnh nghiệt ngã và sự trả thù của tân triều, Ngô Thì Nhậm vẫn giữ trí khí của một bậc đại trượng phu, chuyển hóa nỗi đau thế sự thành những áng văn chương tuyệt mỹ thấm đẫm tình yêu đất nước. Bi kịch đòn roi tại Văn Miếu năm 1802 tuy đã cướp đi sinh mạng của ông, nhưng tinh thần trung hiếu và khí phách hiên ngang ấy mãi mãi khắc ghi vào tâm khảm muôn đời sau.
Cuộc đời Ngô Thì Nhậm là minh chứng hùng hồn cho câu nói: "Sĩ phu chết vì tri kỷ, tấm lòng son sắt hướng về giang sơn". Từ trang sử hào hùng của dân tộc đến những trang tư liệu lưu trữ tại Thư viện và các cơ quan nghiên cứu lịch sử, tên tuổi ông vẫn tỏa sáng như một ngọn hải đăng về nhân cách cao đẹp, lòng ái quốc nồng nàn và bản lĩnh trí thức Việt Nam.
(Nguồn: Tư liệu Báo Đồng Nai, Thư viện Đồng Nai, Công an Đồng Nai)
