NGÔ THỊ THANH – TUỔI 17 TRÊN NHỮNG CUNG ĐƯỜNG LỬA BÌNH DƯƠNG

Năm 1966, cô gái Ngô Thị Thanh mới 17 tuổi.

Đó là độ tuổi mà một người trẻ hôm nay có thể vẫn đang ngồi trên ghế nhà trường, được cha mẹ chăm sóc và bắt đầu nghĩ về tương lai của mình.

Nhưng tuổi 17 của Ngô Thị Thanh diễn ra giữa chiến tranh.

Quê hương Bình Dương khi ấy là một trong những chiến trường ác liệt của miền Đông Nam Bộ. Nhiều vùng thường xuyên bị bom pháo cày xới, những cuộc hành quân và trận đánh diễn ra liên tục.

Giữa hoàn cảnh ấy, cô gái 17 tuổi quyết định tham gia dân công hỏa tuyến.

Công việc đưa cô đến gần chiến trường.

Ở đó, Ngô Thị Thanh bắt đầu hiểu rằng phía sau một trận đánh cần rất nhiều con người.

Người lính phía trước cần đạn.

Cần lương thực.

Cần thuốc men.

Và khi bị thương, họ cần có người đưa mình về tuyến sau.

Một năm sau, khi khoảng 18 tuổi, Ngô Thị Thanh tiếp tục gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong.

Từ đó, tuổi trẻ của bà gắn với những cung đường trên chiến trường Bình Dương.

Đặc biệt là những tuyến từ Tân Uyên đến Dầu Tiếng.

Công việc của những TNXP như bà là vận chuyển.

Nhưng trong chiến tranh, hai chữ “vận chuyển” không đơn giản là đưa một món hàng từ nơi này đến nơi khác.

Trên vai họ có thể là lương thực.

Có thể là vũ khí.

Có thể là thuốc men.

Tất cả đều là những thứ chiến trường đang cần.

Nhiều chuyến đi phải thực hiện trong đêm.

Bóng tối giúp họ tránh sự phát hiện của đối phương, nhưng cũng khiến con đường trở nên nguy hiểm hơn.

Đường rừng khó đi.

Đất trơn.

Có nơi phải vượt qua những khu vực thường xuyên bị pháo kích.

Có những lúc đoàn phải dừng lại, chờ tình hình tạm yên rồi mới tiếp tục.

Nhưng hàng phải đến nơi.

Bởi phía trước có những đơn vị đang chờ.

Có một điều rất đặc biệt trong công việc của Ngô Thị Thanh và đồng đội.

Lúc đi, họ mang hàng ra chiến trường.

Lúc trở về, họ lại đưa thương binh về phía sau.

Một chuyến đi vì thế gần như không bao giờ trống.

Phía trước cần hàng thì mang hàng tới.

Phía sau cần cứu người thì cáng thương binh về.

Có những thương binh mất nhiều máu.

Có người đau đớn vì vết thương.

Có người không thể tự đi được.

Những cô gái TNXP phải cùng nhau cáng họ vượt qua những đoạn đường dài.

Chiếc cáng nặng.

Đường rừng gập ghềnh.

Sau nhiều giờ di chuyển, đôi vai có thể đau rát.

Hai bàn chân mỏi nhừ.

Nhưng người nằm trên cáng còn đau hơn.

Vì vậy họ tiếp tục bước.

Có lúc phải đi thật nhanh để thương binh kịp được cứu chữa.

Có lúc lại phải di chuyển thật nhẹ để tránh làm vết thương thêm nghiêm trọng.

Và cũng có những đoạn phải tuyệt đối im lặng để không bị đối phương phát hiện.

Giữa những chuyến đi ấy, cô gái Ngô Thị Thanh dần trưởng thành.

Chiến tranh khiến một người 18 tuổi phải học rất nhanh cách đối mặt với hiểm nguy.

Bà và đồng đội cũng biết sợ.

Khi pháo nổ gần, ai cũng hiểu mình có thể bị thương.

Khi đi qua một khu vực nguy hiểm, không ai biết chắc mình có trở về hay không.

Nhưng nỗi sợ không khiến họ bỏ nhiệm vụ.

Bởi những người trẻ ấy có một suy nghĩ rất giản dị:

Nếu mình không đi thì ai sẽ mang hàng ra cho bộ đội?

Nếu mình không quay lại thì ai sẽ đưa thương binh về?

Chính những câu hỏi ấy khiến họ tiếp tục bước.

Tuổi thanh xuân của Ngô Thị Thanh vì thế không được tính bằng những chuyến đi chơi hay những ngày tháng bình yên.

Nó được tính bằng những cung đường đã vượt qua.

Những chuyến hàng đã đưa tới đơn vị.

Những người bị thương đã được đưa về phía sau.

Và cả những đồng đội không còn cơ hội trở về.

Chiến trường Bình Dương những năm ấy rất khốc liệt.

Tân Uyên, Dầu Tiếng và nhiều vùng khác không chỉ là những địa danh trên bản đồ.

Đối với những người từng sống qua chiến tranh, mỗi cái tên có thể gắn với một trận đánh, một chuyến đi hoặc một người đồng đội.

Có những nơi hôm nay xe cộ đi lại bình thường nhưng ngày ấy, để vượt qua vài cây số, TNXP có khi phải chờ đến đêm.

Có những khu vực hôm nay đã trở thành phố xá nhưng từng là nơi những người trẻ mang trên vai từng bao gạo, thùng đạn.

Chiến tranh cuối cùng cũng kết thúc.

Ngô Thị Thanh may mắn trở về.

Nhưng ký ức về những năm tháng TNXP vẫn theo bà suốt cuộc đời.

Bởi có những điều thời gian có thể làm dịu đi nhưng không thể xóa mất.

Đó là hình ảnh những người đồng đội.

Là những đêm hành quân.

Là cảm giác đôi vai đau rát sau một chặng đường dài.

Và đặc biệt là niềm vui khi đưa được một thương binh về nơi cứu chữa an toàn.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Cô gái 17 tuổi năm nào giờ đã trở thành một cựu TNXP cao tuổi.

Bình Dương cũng đã đổi thay rất nhiều.

Những vùng chiến trường năm xưa hôm nay có những khu đô thị, nhà máy và những con đường rộng mở.

Từ Tân Uyên đến Dầu Tiếng, những chuyến xe có thể đi lại trong hòa bình.

Không còn cảnh những cô gái TNXP phải chờ đêm xuống mới mang hàng vượt tuyến.

Nhưng chính sự bình yên ấy càng khiến câu chuyện của những người như Ngô Thị Thanh trở nên đáng nhớ.

Bởi lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những trận đánh lớn hay những vị tướng nổi tiếng.

Lịch sử còn được tạo nên bởi những con người bình thường.

Một cô gái 17 tuổi tham gia dân công.

Một nữ TNXP 18 tuổi mang lương thực ra tiền tuyến.

Một đôi vai gánh hàng.

Một chiếc cáng đưa thương binh về phía sau.

Từng việc nhỏ ấy khi hợp lại đã tạo nên sức mạnh của cả một cuộc kháng chiến.

Tuổi mười bảy của Ngô Thị Thanh bắt đầu trên những cung đường lửa Bình Dương. Lúc đi, bà và đồng đội mang vũ khí, lương thực về phía chiến trường; lúc trở về, trên vai họ lại là những thương binh cần được cứu chữa. Những chuyến đi ấy đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng câu chuyện vẫn nhắc thế hệ hôm nay rằng: trên con đường đi đến hòa bình, có dấu chân của biết bao chàng trai, cô gái Thanh niên xung phong đã gửi lại những năm tháng đẹp nhất của đời mình cho Tổ quốc.