NGÔ THỊ TUYỂN – CÔ GÁI XỨ THANH VÁC HAI HÒM ĐẠN GIỮA MƯA BOM

Những năm chiến tranh chống Mỹ, miền Bắc vừa sản xuất, vừa chiến đấu và làm nhiệm vụ chi viện cho chiến trường miền Nam.

Thanh Hóa là một trong những địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng.

Nơi đây có những tuyến đường giao thông nối miền Bắc với các chiến trường phía Nam.

Trong số những địa điểm quan trọng nhất là cầu Hàm Rồng.

Cây cầu bắc qua sông Mã, nằm ở vị trí giao thông chiến lược.

Nếu cầu bị đánh sập, việc vận chuyển người, hàng hóa và vũ khí về phía Nam sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Vì vậy, trong chiến tranh phá hoại miền Bắc, máy bay Mỹ nhiều lần tập trung đánh phá khu vực Hàm Rồng.

Nhưng tại đây, quân đội và nhân dân Thanh Hóa đã tổ chức một hệ thống phòng không và lực lượng chiến đấu để bảo vệ cầu.

Trong lực lượng ấy có những người dân quân địa phương.

Ngô Thị Tuyển là một trong những gương mặt tiêu biểu.

Sinh năm 1946 tại Thanh Hóa, khi chiến tranh diễn ra ác liệt, bà còn rất trẻ.

Nhưng tuổi trẻ không đồng nghĩa với việc đứng ngoài cuộc chiến.

Những người dân quân như Ngô Thị Tuyển vừa sản xuất, vừa trực tiếp tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

Công việc của họ rất đa dạng.

Có khi là quan sát máy bay.

Có khi tải thương.

Có khi cứu người.

Có khi vận chuyển đạn.

Có khi khắc phục hậu quả bom đạn.

Trong chiến tranh, mỗi hòm đạn đến được trận địa đúng lúc đều có thể góp phần giữ vững vị trí chiến đấu.

Một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất gắn với Ngô Thị Tuyển là hai hòm đạn.

Theo các tư liệu tuyên truyền và hồ sơ về bà, trong một trận chiến đấu, khi trận địa cần tiếp đạn, bà đã vác hai hòm đạn cùng lúc.

Tổng trọng lượng khoảng 98 kg.

Con số ấy đặc biệt bởi nó gần gấp đôi trọng lượng cơ thể của một cô gái trẻ.

Nhưng trong thời điểm ấy, Ngô Thị Tuyển không nghĩ đến chuyện mình có thể mang được bao nhiêu.

Điều bà nghĩ đến là:

Trận địa đang cần đạn.

Phía trước là tiếng máy bay.

Tiếng bom.

Tiếng súng phòng không.

Khói bụi phủ kín nhiều khu vực.

Những người chiến đấu ở trận địa cần được tiếp tế.

Và người dân quân phải đưa đạn đến.

Hai hòm đạn được đặt lên vai.

Một người phụ nữ nhỏ bé bước đi giữa khói lửa.

Mỗi bước chân là một lần phải chống chọi với sức nặng của khối đạn.

Nhưng bà vẫn tiếp tục.

Đó không phải là một cuộc thi về sức khỏe.

Đó là một hành động phục vụ chiến đấu trong hoàn cảnh đặc biệt nguy hiểm.

Vì phía trên có máy bay địch.

Phía dưới là trận địa đang bị đánh phá.

Những tuyến đường vận chuyển có thể trở thành mục tiêu của bom bất cứ lúc nào.

Trong hoàn cảnh đó, người mang đạn cũng đang đối diện với hiểm nguy như người trực tiếp cầm súng.

Hình ảnh ấy sau này trở thành biểu tượng.

Một cô gái Thanh Hóa.

Hai hòm đạn.

Một con đường giữa vùng chiến sự.

Và một ý chí vượt qua giới hạn của bản thân.

Câu chuyện về Ngô Thị Tuyển không chỉ nói về sức mạnh thể chất.

Điều đáng nhớ hơn là sức mạnh tinh thần.

Trong chiến tranh, có những nhiệm vụ không ai biết trước mình sẽ phải làm.

Có thể sáng hôm đó vẫn còn là một người dân bình thường.

Nhưng khi tiếng bom vang lên, mỗi người đều có thể trở thành một người phục vụ chiến đấu.

Phụ nữ cũng vậy.

Họ không chỉ ở hậu phương.

Nhiều người trực tiếp tham gia lực lượng dân quân, thanh niên xung phong, tải thương, tải đạn và bảo đảm giao thông.

Ngô Thị Tuyển là một trong những hình ảnh tiêu biểu của thế hệ phụ nữ ấy.

Hàm Rồng trở thành một địa danh nổi tiếng trong cuộc chiến đấu bảo vệ miền Bắc.

Tại đây, quân và dân Thanh Hóa đã phải đối mặt với những cuộc đánh phá liên tục.

Cầu Hàm Rồng trở thành mục tiêu quan trọng của không quân Mỹ.

Nhưng cầu vẫn được bảo vệ.

Các trận địa phòng không tiếp tục hoạt động.

Các lực lượng dân quân tiếp tục làm nhiệm vụ.

Những người vận chuyển đạn vẫn đưa đạn lên trận địa.

Những người cứu thương vẫn đưa người bị thương ra khỏi vùng nguy hiểm.

Những người sửa đường vẫn khắc phục hậu quả bom phá.

Chính từ những công việc tưởng như rất nhỏ ấy mà sức mạnh của một cuộc chiến tranh nhân dân được tạo nên.

Ngô Thị Tuyển sau đó được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi của bà gắn liền với hình ảnh người phụ nữ Thanh Hóa mạnh mẽ, gan dạ và giàu ý chí.

Nhưng nếu chỉ nhớ đến bà qua con số 98 kg, chúng ta sẽ chưa thấy hết giá trị của câu chuyện.

Điều quan trọng nhất không phải là bà có thể vác được bao nhiêu.

Điều quan trọng là khi đồng đội cần, bà đã không lùi bước.

Đó cũng chính là vẻ đẹp của những con người bình dị trong chiến tranh.

Họ không phải lúc nào cũng là những người chỉ huy.

Không phải ai cũng được đứng trên bục diễn thuyết.

Nhiều người chỉ làm một nhiệm vụ rất cụ thể:

Mang đạn.

Cứu thương.

Sửa đường.

Đào hầm.

Bảo vệ cầu.

Nhưng hàng triệu công việc như thế đã tạo nên hậu phương vững chắc cho cuộc kháng chiến.

Hình ảnh Ngô Thị Tuyển vì thế vượt ra ngoài câu chuyện của một cá nhân.

Nó trở thành hình ảnh tượng trưng cho người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến – nhỏ bé về vóc dáng nhưng mạnh mẽ về ý chí.

Sau chiến tranh, bà tiếp tục cuộc sống của một người bình thường.

Nhưng hình ảnh người nữ dân quân năm nào vẫn được lưu giữ trong nhiều tư liệu lịch sử, bảo tàng và tác phẩm viết về cuộc chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng.

Nhìn lại câu chuyện ấy, chúng ta có thể hình dung một miền Bắc trong những năm tháng khốc liệt.

Bom đạn có thể rơi xuống bất cứ lúc nào.

Nhưng bên dưới bầu trời đầy khói lửa ấy vẫn có những con người bình dị đang làm việc.

Một người phụ nữ vác đạn.

Một người lính giữ trận địa.

Một người công nhân sửa cầu.

Một bà mẹ chăm sóc thương binh.

Một em nhỏ nhặt từng mảnh bom.

Mỗi người một nhiệm vụ.

Mỗi người một phần hy sinh.

Và tất cả cùng tạo nên sức mạnh để miền Bắc đứng vững.