Ngô Thị Tuyển – từ cô dân quân Hàm Rồng đến biểu tượng về ý chí và lòng quả cảm của người phụ nữ Việt Nam

Ngô Thị Tuyển (1946–2026) là một trong những nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tiêu biểu của Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Bà sinh ra tại Thanh Hóa và tham gia lực lượng dân quân khi còn trẻ. Trong những năm chiến tranh, Ngô Thị Tuyển đã cùng quân và dân địa phương tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu và bảo vệ những mục tiêu quan trọng trên địa bàn.

Tên tuổi của Ngô Thị Tuyển gắn liền với cầu Hàm Rồng, một vị trí có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với giao thông và vận chuyển trên tuyến đường chi viện cho chiến trường miền Nam. Trong những năm chống Mỹ, khu vực Hàm Rồng thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt của không quân Mỹ. Quân và dân địa phương đã tổ chức nhiều hoạt động chiến đấu và phục vụ chiến đấu để bảo vệ cây cầu.

Trong một lần làm nhiệm vụ tại khu vực cầu Hàm Rồng, Ngô Thị Tuyển đã vận chuyển đạn dược để tiếp tế cho các đơn vị chiến đấu. Hình ảnh được nhắc đến nhiều nhất là việc bà cùng lúc mang hai hòm đạn có tổng trọng lượng 98kg. Đây là một con số đặc biệt khi đặt trong hoàn cảnh một nữ dân quân trẻ phải vận chuyển đạn giữa khu vực chiến sự.

Điều làm nên ý nghĩa của câu chuyện không chỉ nằm ở con số 98kg mà còn ở tinh thần của những người dân bình thường khi đất nước có chiến tranh. Những người như Ngô Thị Tuyển vừa thực hiện công việc của mình, vừa góp phần hỗ trợ trực tiếp cho lực lượng chiến đấu. Trong hoàn cảnh đó, mỗi nhiệm vụ dù lớn hay nhỏ đều có thể ảnh hưởng đến khả năng giữ vững những vị trí quan trọng.

Cầu Hàm Rồng sau này trở thành một trong những địa danh gắn liền với cuộc kháng chiến chống Mỹ ở miền Bắc. Những trận đánh tại đây cho thấy vai trò của lực lượng dân quân và nhân dân địa phương trong việc phối hợp với bộ đội bảo vệ các mục tiêu chiến lược. Ngô Thị Tuyển là một trong những người đã để lại dấu ấn trong những năm tháng ấy.

Với những thành tích trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, Ngô Thị Tuyển được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hình ảnh của bà sau đó được nhắc đến trong nhiều tài liệu, bài viết và hoạt động giáo dục truyền thống như một biểu tượng về tinh thần dũng cảm của phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.

Điều đáng chú ý trong câu chuyện của Ngô Thị Tuyển là bà không xuất thân từ một vị trí đặc biệt. Bà là một cô gái trẻ tham gia lực lượng dân quân và thực hiện những nhiệm vụ cụ thể tại địa phương. Chính từ những công việc đó, bà đã trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến.

Những câu chuyện về Ngô Thị Tuyển cũng cho thấy hình ảnh người phụ nữ trong chiến tranh không chỉ gắn với vai trò hậu phương. Nhiều phụ nữ trực tiếp tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu, vận chuyển lương thực, đạn dược và bảo vệ các mục tiêu quan trọng. Sự đóng góp của họ đã trở thành một phần không thể tách rời trong lịch sử kháng chiến của dân tộc.

Ngày 4-7-2026, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển qua đời, hưởng thọ 81 tuổi. Sự ra đi của bà khép lại cuộc đời của một trong những nhân vật tiêu biểu gắn với cầu Hàm Rồng và cuộc kháng chiến chống Mỹ. Những câu chuyện về bà vẫn góp phần lưu giữ ký ức về một thế hệ đã sống và cống hiến trong những năm tháng đặc biệt của lịch sử Việt Nam.

Ngày nay, khi nhìn lại hình ảnh Ngô Thị Tuyển, điều còn lại không chỉ là câu chuyện về hai hòm đạn hay một trận chiến cụ thể. Đó còn là hình ảnh của một thế hệ thanh niên đã đảm nhận trách nhiệm của mình đối với đất nước trong hoàn cảnh khó khăn. Tấm gương của bà nhắc nhở thế hệ sau về giá trị của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự sẵn sàng cống hiến cho cộng đồng.