Ngô Xuân Đệ – Người chiến sĩ đặc công mưu trí, dũng cảm
Phan Thị Cẩm Nhung
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Xuân Đệ sinh năm 1939, quê ở xã Nguyễn Úy, huyện Kim Bảng, tỉnh Nam Hà (nay thuộc tỉnh Ninh Bình). Trong những năm tháng chiến tranh, ông là một chiến sĩ đặc công nổi bật bởi sự mưu trí, gan dạ và tinh thần luôn xung phong đi đầu trong những nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trên chiến trường, năm 1972, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngô Xuân Đệ nhập ngũ tháng 1-1961. Gần 15 năm trong quân ngũ, ông đã tham gia khoảng 50 trận đánh lớn nhỏ, trong đó có nhiều trận chiến đấu tại chiến trường Tuyên Đức, Lâm Đồng và Lào. Trong mỗi trận đánh, ông luôn thể hiện sự bình tĩnh, táo bạo và khả năng xử trí linh hoạt. Đồng đội từng nhận xét ông là người luôn đi đầu trong những trận đánh gay go, ác liệt, tìm cách tạo thuận lợi cho đơn vị và hạn chế thương vong cho cán bộ, chiến sĩ.
Một trong những trận đánh đáng nhớ của ông diễn ra vào dịp Tết Mậu Thân năm 1968, khi đơn vị được giao nhiệm vụ tiến công Dinh Tỉnh trưởng tỉnh Lâm Viên. Đây là mục tiêu quan trọng tại Đà Lạt. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và cách đánh bất ngờ, đơn vị của Ngô Xuân Đệ đã hoàn thành nhiệm vụ, chiếm lĩnh mục tiêu vào khoảng 9 giờ sáng ngày mồng 2 Tết. Chiến thắng này tạo tiếng vang lớn trên chiến trường Tuyên Đức.
Sau trận đánh Dinh Tỉnh trưởng, đơn vị tiếp tục tổ chức tiến công Trường Chiến tranh Chính trị. Trận đánh diễn ra quyết liệt nhưng lực lượng đặc công đã hoàn thành nhiệm vụ được giao, gây tổn thất lớn cho đối phương. Những chiến công liên tiếp ấy cho thấy khả năng tổ chức chiến đấu, sự táo bạo và bản lĩnh của Ngô Xuân Đệ cùng đồng đội trong điều kiện chiến trường vô cùng khắc nghiệt.
Một chiến công nổi bật khác của ông là trận tập kích sân bay Cam Ly, Đà Lạt, diễn ra vào đêm 30-3-1969. Trận đánh chỉ kéo dài khoảng hơn 30 phút nhưng đã gây thiệt hại lớn cho căn cứ, trong đó có máy bay và phương tiện quân sự cùng các kho hậu cần. Đây được đánh giá là một trận đánh đạt hiệu suất chiến đấu cao, tạo tiếng vang trên chiến trường Đà Lạt – Tuyên Đức lúc bấy giờ.
Không chỉ trực tiếp chiến đấu, Ngô Xuân Đệ còn được đồng đội ghi nhớ bởi tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy với đơn vị. Trong những trận đánh ác liệt, ông luôn cố gắng nắm chắc tình hình, tìm cách tiếp cận mục tiêu và cùng đồng đội giành thế chủ động. Chính sự mưu trí, dũng cảm và những thành tích nổi bật trong chiến đấu đã giúp ông trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng đặc công trên chiến trường Tuyên Đức.
Năm 1972, Ngô Xuân Đệ được Hội đồng cố vấn Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu. Ông đồng thời được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Quân công hạng Ba và Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì.
Sau khi đất nước thống nhất, ông tiếp tục tham gia công tác tại địa phương, từng đảm nhiệm các vị trí trong tổ chức Đảng và chính quyền cơ sở. Dù đã rời quân ngũ, người cựu chiến binh quê Kim Bảng vẫn giữ tinh thần trách nhiệm của người lính, tích cực tham gia các hoạt động xã hội và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Năm 2020, ông được trao Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng; trước khi qua đời, ông đã có 60 năm tuổi Đảng.
Ngày 10-3-2025, Trung tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Xuân Đệ từ trần tại nhà riêng ở xã Sông Nhạn, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai, hưởng thọ 86 tuổi. Sự ra đi của ông khép lại một cuộc đời gắn bó với quân ngũ, nhưng những năm tháng chiến đấu và những cống hiến của người chiến sĩ đặc công quê Kim Bảng vẫn là một phần đáng trân trọng trong ký ức về thế hệ đã dành tuổi trẻ cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước.
Từ một người lính đặc công trực tiếp chiến đấu trên những chiến trường ác liệt, Ngô Xuân Đệ đã trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và tiếp tục dành những năm tháng sau chiến tranh cho quê hương, đất nước. Câu chuyện về ông không chỉ ghi dấu những chiến công trong quá khứ mà còn nhắc nhớ về phẩm chất mưu trí, dũng cảm, kiên cường và trách nhiệm của một thế hệ người lính Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.



