NGÔI LỚP CHỈ MỞ CHO CON QUAN

(Hồi ký của bà Lý Thị Mần – người Mường Hum)

Tôi là Lý Thị Mần, sinh ra trong gia đình nghèo. Năm 1901, Pháp mở lớp học ở Mường Hum, nhưng chỉ nhận con em chức dịch và lính tráng. Con dân thường như chúng tôi không được bước chân vào cổng lớp.

Người ta bảo học để biết chữ, nhưng chữ ấy chỉ dạy để phục vụ quan Tây. Dân bản thì bị để cho mù chữ. Tôi lớn lên không biết viết tên mình. Khi phải điểm chỉ vào giấy vay nợ hay sổ thuế, tôi run tay mà không biết mình đang ký cái gì. Tôi hiểu ra rằng: “Không cho dân biết chữ là cách trói dân lâu nhất.”