Ngôi Nhà 48 Hàng Ngang Và Hàng Ngàn Lượng Vàng Cho Cách Mạng
Trần Ngọc Diễm
Vào những năm 1940, Hà Nội nằm dưới ách thống trị khắc nghiệt của thực dân Pháp và phát xít Nhật. Trong bối cảnh kinh tế kiệt quệ và phong trào cách mạng hoạt động bí mật, gia đình ông Trịnh Văn Pô và bà Hoàng Thị Minh Hồ là một trong những dòng họ thương gia giàu có bậc nhất xứ Bắc Kỳ nhờ tiệm vải Phúc Lợi tại số 48 Hàng Ngang.
Không chỉ kinh doanh giỏi, ông bà Trịnh Văn Pô còn mang lòng yêu nước nồng nàn. Từ năm 1943, ngôi nhà 48 Hàng Ngang của gia đình đã trở thành một cơ sở tiếp tế và nuôi giấu cán bộ Việt Minh. Ngôi nhà có vị trí đặc biệt với hai mặt tiền, tầng trên rộng rãi và nhiều lối thoát hiểm, rất phù hợp cho các cuộc họp bí mật.
Tháng 8 năm 1945, Cách mạng Tháng Tám thành công, Chính phủ lâm thời di chuyển về Hà Nội. Ngôi nhà 48 Hàng Ngang được lựa chọn làm nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các đồng chí lãnh đạo Trung ương. Bà Hoàng Thị Minh Hồ đảm nhận việc chăm sóc ăn uống, sinh hoạt cho Bác và các cán bộ. Trong chính căn phòng ở tầng 2 của ngôi nhà này, Bác Hồ đã soạn thảo bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Không dừng lại ở đó, sau khi nước nhà mới thành lập, ngân khố quốc gia lâm vào tình trạng trống rỗng (chỉ còn khoảng 1,2 triệu đồng tiệm bạc đã rách nát). Nhằm giải quyết khủng hoảng tài chính nguy cấp, Chính phủ phát động "Tuần lễ Vàng". Gia đình ông Trịnh Văn Pô đã tiên phong ủng hộ 5.147 lượng vàng — tương đương với đa phần ngân khố quốc gia thời điểm đó. Bà Minh Hồ còn vận động các thương gia khác tại Hà Nội đóng góp vào quỹ quốc phòng.
Sự hy sinh tài sản cá nhân vô điều kiện của gia đình ông Trịnh Văn Pô và bà Hoàng Thị Minh Hồ đã giúp Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ vượt qua cơn bão tài chính, củng cố bộ máy chính quyền và mua sắm vũ khí để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến trường kỳ. Tấm gương của ông bà là biểu tượng kiệt xuất cho lòng yêu nước và tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc.



