Ngôi nhà nhỏ nơi quê hương luôn nhắc về anh
Bài viết tái hiện cuộc đời và những chiến công tiêu biểu của Anh hùng, liệt sĩ Trần Can – người chiến sĩ đã chiến đấu dũng cảm trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Từ những trận đánh ác liệt đến khoảnh khắc cắm lá cờ Quyết chiến – Quyết thắng trên cứ điểm Him Lam, câu chuyện làm nổi bật tinh thần quả cảm và sự hy sinh cao cả của người lính Điện Biên.

Trong lịch sử dân tộc, có những người đã trở thành biểu tượng bởi những chiến công và sự hy sinh của mình. Trần Can là một trong những người như thế. Ông là người lính thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312, đã trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ và để lại dấu ấn đặc biệt trong trận Him Lam.
Trần Can sinh ra tại Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và bắt đầu những năm tháng gắn bó với quân đội. Từ một người lính trẻ, Trần Can từng bước trưởng thành qua thực tế chiến đấu.
Năm 1952, trong Chiến dịch Tây Bắc, ông tham gia trận đánh ở Bản Hoa. Được giao nhiệm vụ xung kích, Trần Can đã dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng của địch. Khi nhiều chiến sĩ trong tiểu đội bị thương vong, ông vẫn tiếp tục chỉ huy.
Với sự bình tĩnh và quyết đoán, Trần Can phối hợp với các chiến sĩ khác tiêu diệt ba ụ súng, đánh vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng. Thành tích ấy chứng minh bản lĩnh của một người lính trẻ và giúp ông trở thành tiểu đội trưởng xuất sắc.
Cuối năm 1953, Trần Can cùng đơn vị bước vào giai đoạn chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhiệm vụ kéo pháo vào trận địa đặt ra những thử thách rất lớn.
Những khẩu pháo nặng phải được kéo qua đường núi hiểm trở bằng sức người. Máy bay địch liên tục đánh phá các tuyến đường nhằm ngăn chặn quân ta. Dù vậy, các chiến sĩ Trung đoàn 209 vẫn kiên trì hoàn thành nhiệm vụ.
Ngày 17-1-1954, đơn vị bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào trận địa. Sau đó, do thay đổi phương án tác chiến, quân ta phải kéo pháo ra.
Trong lúc rút pháo, năm khẩu pháo của Tiểu đoàn 130 gặp nguy hiểm. Máy bay địch ném bom napalm khiến khu vực xung quanh cháy dữ dội. Pháo địch cũng bắn chặn đường.
Trước tình thế ấy, Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Các chiến sĩ khác lập tức cùng ông thực hiện nhiệm vụ. Những khẩu pháo cuối cùng được đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm, thể hiện tinh thần đoàn kết và quyết tâm của bộ đội.
Ngày 13-3-1954, quân ta mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ bằng trận Him Lam. Tiểu đoàn 130 được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3.
Sau khi pháo binh ta khai hỏa, bộ binh tiến lên mở cửa qua hàng rào. Đại đội 366 do Trần Can chỉ huy xung phong đánh chiếm tiền duyên. Trước hỏa lực mạnh của địch, quân ta gặp nhiều khó khăn.
Tuy nhiên, Trần Can cùng đồng đội không lùi bước. Họ từng bước tiến lên, giành quyền kiểm soát cứ điểm.
Khi Him Lam bị đánh chiếm, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy. Đây là chiến thắng đầu tiên của quân ta tại Điện Biên Phủ, tạo khí thế mạnh mẽ cho những trận đánh sau.
Trần Can tiếp tục chiến đấu trong suốt chiến dịch. Đến ngày 7-5-1954, ông hy sinh khi chiến thắng đã ở rất gần.
Sự hy sinh ấy khiến hình ảnh Trần Can càng trở nên đặc biệt. Ông là người đã chiến đấu từ những ngày chuẩn bị kéo pháo, tham gia trận mở màn và đi cùng đơn vị đến những ngày cuối cùng.
Cuộc đời Trần Can là câu chuyện về lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và trách nhiệm với đồng đội. Ông đã dành tuổi trẻ của mình cho cuộc đấu tranh giành độc lập.
Ngày nay, mỗi khi nhắc đến Điện Biên Phủ, chúng ta không chỉ nhớ đến một chiến thắng mà còn nhớ đến những con người đã làm nên chiến thắng ấy. Trần Can là một trong những tấm gương để thế hệ sau hiểu hơn về giá trị của hòa bình và độc lập.



