Ngọn bút giữa lửa đạn

Cuối tháng 5 năm 2025, trong một chuyến công tác tại Hà Nội, tôi có dịp gặp lại Đại tá, nhà báo Trần Thế Tuyển – người mà cuộc đời và sự nghiệp gắn liền với những năm tháng chiến tranh khốc liệt nơi chiến trường Nam Bộ. Ở ông, sự điềm đạm của một người lính từng trải hòa quyện với ánh mắt sâu lắng của một nhà báo suốt đời cầm bút vì Tổ quốc. Đến với nghề báo như một cái duyên, năm 1973, khi đang là trợ lý tuyên huấn Trung đoàn 174 (Sư đoàn 5, Quân khu 7), ông được giao nhiệm vụ làm tờ tin nội bộ phục vụ tuyên truyền. Giữa rừng sâu, thiếu thốn trăm bề, “tòa soạn” của ông chỉ là những trang giấy thô sơ, nhưng chứa đựng tinh thần chiến đấu và niềm tin mãnh liệt. Những người lính trẻ gọi vui đó là “Báo Trung đoàn Cao Bắc Lạng” – nơi một mình ông đảm nhận từ viết bài, biên tập đến in ấn, phát hành. Sau ngày đất nước thống nhất, ông về công tác tại Báo Quân khu 7, tiếp tục dấn thân vào một “mặt trận” mới – mặt trận báo chí trong thời kỳ chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam. Không chỉ cầm bút, ông còn trực tiếp theo chân các đơn vị chiến đấu dọc tuyến biên giới Việt Nam – Campuchia, mang trên vai không chỉ máy ảnh mà còn cả súng đạn như một người lính thực thụ. Năm 1979, ông theo quân tình nguyện Việt Nam sang Campuchia. Những ngày hành quân giữa lằn ranh sinh tử, ông từng bị hất tung khỏi xe tăng khi xe trúng mìn. May mắn sống sót, ông lại tiếp tục bước đi, tiếp tục ghi chép, tiếp tục chụp ảnh – như thể ngòi bút là mệnh lệnh không thể dừng. Nhưng có lẽ, ký ức ám ảnh nhất là ngày mồng Một Tết năm ấy, tại một ngôi làng ở Siem Reap. Trước mắt ông là cảnh tượng đau thương đến nghẹn lòng: người sống và người chết nằm cạnh nhau, thân thể gầy guộc, đói khát, tuyệt vọng. Ông đã ghi lại khoảnh khắc ấy bằng tất cả sự run rẩy của trái tim. Nhưng trớ trêu thay, những thước phim quý giá ấy đã vĩnh viễn mất đi khi chiếc xe chở tư liệu bị tàn quân Pol Pot bắn cháy. Dẫu mất mát, ông chưa từng dừng lại. Hơn một thập kỷ bám trụ chiến trường Campuchia, ông không chỉ là phóng viên mà còn là người truyền lửa. Những bài viết của ông không đơn thuần là thông tin, mà là tiếng nói của sự thật, là niềm tin, là danh dự của người lính. Sau này, khi về công tác tại Báo Quân đội nhân dân, ông tiếp tục đảm nhận những nhiệm vụ khó khăn, nhạy cảm. Dưới sự chỉ đạo của Trần Công Mân, ông đã thực hiện nhiều bài viết phản biện sắc bén, góp phần bảo vệ danh dự của quân đội trước những thông tin sai lệch. Gần 50 năm cầm bút, từ chiến trường ác liệt đến thời bình, ông vẫn giữ vẹn nguyên một niềm tin: báo chí là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng. Khi rời quân ngũ, ông lại tiếp tục một hành trình khác – hành trình tri ân. Với vai trò Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ TP Hồ Chí Minh, ông miệt mài trả “món nợ nghĩa tình” với những đồng đội đã ngã xuống. Cuộc đời của Đại tá, nhà báo Trần Thế Tuyển là một vòng tròn khép kín – từ chiến trường đến trang báo, từ cầm súng đến cầm bút, từ chiến đấu đến tri ân. Một “thời hoa lửa” đã đi qua, nhưng ngọn lửa trong ông – ngọn lửa của trách nhiệm, của nghĩa tình và của niềm tin – vẫn cháy mãi không nguôi.