NGỌN CỜ ĐẦU CỦA PHONG TRÀO CÔNG NHÂN NAM BỘ VÀ KHÚC TRÁNG CA BẤT KHUẤT TRƯỚC HỌNG SÚNG THÙ
Trong những trang sử đấu tranh hào hùng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động miền Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, phong trào công nhân Sài Gòn – Gia Định là mũi giáp công chính trị sắc bén, làm rung chuyển tận gốc rễ bộ máy thống trị của đế quốc và tay sai ngay tại sào huyệt của chúng. Liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Kiểu (thường gọi thân mật là Chín Kiểu) – người con kiên trung của quê hương Hà Tĩnh – chính là linh hồn, người thủ lĩnh kiệt xuất của phong trào công nhân Nam Bộ, nguyên Thường vụ Liên hiệp Công đoàn Giải phóng miền Nam, phụ trách phong trào công nhân đô thành Sài Gòn. Bản lĩnh gang thép, sự hy sinh lẫm liệt của ông trước họng súng hành quyết của kẻ thù năm 1968 đã tạc nên một tượng đài bất tử về khí phách người chiến sĩ cách mạng giữa lòng đô thị.
Thập niên 1960, Sài Gòn – Chợ Lớn là trung tâm đầu não quân sự, chính trị của đế quốc Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa:
Kẻ thù thiết lập mạng lưới mật vụ, công an chìm, gián điệp công đoàn (thuộc Tổng Liên đoàn Lao công của Trần Quốc Bửu) nhằm kìm kẹp, đàn áp và làm biến chất phong trào công nhân.
Đời sống của hàng vạn công nhân hỏa xa, bến cảng, dệt may, điện lực, cao su bị bóc lột cùng cực; luật quân sự và các sắc lệnh cấm đình công, bãi thị được ban hành để đè bẹp mọi mầm mống phản kháng.
Yêu cầu đặt ra cho Thành ủy Sài Gòn – Gia Định và Trung ương Cục miền Nam là phải xây dựng được các hạt nhân nòng cốt, biến các xí nghiệp, nhà máy thành những pháo đài đấu tranh chính trị kết hợp vũ trang tự vệ, tổ chức các cuộc bãi công quy mô lớn làm tê liệt huyết mạch giao thông, kinh tế của đối phương.
Đồng chí Trần Văn Kiểu đã dấn thân vào trận tuyến khốc liệt ấy với tư cách người cán bộ công vận tài ba, mẫu mực, tuyệt đối trung thành với Đảng và giai cấp công nhân.
Người thanh niên Xứ Nghệ mang lý tưởng giải phóng giai cấp
Trần Văn Kiểu sinh năm 1918 tại xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh – vùng đất giàu truyền thống cách mạng, cái nôi của cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930 – 1931.
Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, sớm giác ngộ tư tưởng tiến bộ:
Ông rời quê hương bôn ba vào Nam mưu sinh, trực tiếp trải qua đời sống cơ cực của người công nhân lao động tại các đồn điền cao su và bến cảng Nam Bộ.
Thực tiễn lao động cực nhọc và sự bất công của chế độ thuộc địa đã hun đúc trong ông ý chí căm thù giặc sâu sắc. Ông tích cực tham gia các tổ chức ái hữu, nghiệp đoàn công nhân và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương từ trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954), ông gắn bó mật thiết với phong trào công đoàn Nam Bộ, trực tiếp lãnh đạo công nhân cao su, công nhân đường sắt miền Đông bãi công, phá hoại kinh tế địch và tham gia vận chuyển vũ khí cho chiến khu.
Người thủ lĩnh kiệt xuất của phong trào công nhân đô thành Sài Gòn
Sau Hiệp định Genève năm 1954, chấp hành sự phân công của tổ chức, đồng chí Trần Văn Kiểu ở lại miền Nam bám trụ địa bàn đô thị, hoạt động bán hợp pháp và bí mật:
Ông lần lượt đảm nhận các trọng trách: Ủy viên Ban Công vận Xứ ủy Nam Bộ, Thường vụ Liên hiệp Công đoàn Giải phóng miền Nam, trực tiếp phụ trách phong trào công nhân Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định.
Dưới sự chỉ đạo sâu sát và mưu lược của ông, tổ chức Công đoàn Giải phóng đã thâm nhập sâu vào các nghiệp đoàn công nhân trọng yếu: công nhân xe lửa Chí Hòa, công nhân bến cảng Nhà Rồng, công nhân xưởng đóng tàu Ba Son, ngành dệt Vinatexco, công nhân vệ sinh và hỏa xa.
Ông khéo léo biến các cuộc đấu tranh đòi quyền dân sinh, tăng lương, giảm giờ làm thành các cuộc bãi công chính trị rầm rộ, đòi hòa bình, phản đối Mỹ can thiệp, đòi lật đổ chế độ độc tài Ngô Đình Diệm và các tập đoàn quân sự kế tiếp.
Ông là người trực tiếp chỉ đạo phong trào tự vệ công nhân, bí mật xây dựng các "hõm", "ổ" cất giấu vũ khí, ém quân ngay tại các khu dân cư lao động và xí nghiệp, chuẩn bị lực lượng cho các đòn tiến công quân sự chiến lược vào nội đô.
Bản lĩnh kiên trung trước nanh vuốt kẻ thù và sự hy sinh lẫm liệt
Trong đợt Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, phong trào công nhân và quần chúng lao động Sài Gòn đã nhất tề vùng lên dẫn đường, tiếp tế đạn dược, phối hợp cùng các mũi biệt động và quân giải phóng đánh chiếm các mục tiêu đầu não của địch.
Sau đợt 1 Mậu Thân, địch điên cuồng mở các chiến dịch càn quét, bắt bớ ráo riết khắp nội ngoại thành:
Giữa năm 1968, do sự phản bội của một phần tử đầu hàng chỉ điểm, đồng chí Trần Văn Kiểu bị mật vụ và an ninh quân đội địch phục kích bắt giữ tại một cơ sở bí mật trong nội thành Sài Gòn.
Biết ông là cán bộ lãnh đạo chủ chốt của phong trào công vận miền Nam, chính quyền Sài Gòn dùng mọi cực hình tra tấn man rợ nhất, từ tra điện, đốt da thịt đến dùng thuốc độc hòng khuất phục ý chí của người cán bộ cộng sản.
Đáp lại những đòn tra tấn dã man và những lời dụ dỗ mua chuộc về tiền bạc, danh vọng, Trần Văn Kiểu chỉ giữ một thái độ khinh bỉ, kiên quyết không khai báo nửa lời, cắn răng chịu đựng để bảo vệ tuyệt đối an toàn cho các cơ sở cách mạng và mạng lưới công hội bí mật đang hoạt động.
Không thể bẻ gãy được ý chí sắt đá của người thủ lĩnh công nhân và lo sợ uy tín lớn lao của ông sẽ thổi bùng làn sóng bãi công mới trong giới lao động Sài Gòn, chính quyền Sài Gòn đã hèn hạ ra lệnh thủ tiêu bí mật đồng chí Trần Văn Kiểu cùng đồng chí Lê Thị Riêng vào đêm ngày 31 tháng 1 năm 1968 (trong những ngày đầu đợt Tổng tiến công Mậu Thân).
Kẻ thù đưa ông đến bãi đất trống gần trường đua Phú Thọ và hèn hạ xả súng sát hại ông. Đồng chí Trần Văn Kiểu ngã xuống khi tuổi đời tròn 50 – trọn một đời tận tụy cống hiến cho độc lập dân tộc và sự nghiệp giải phóng giai cấp công nhân.
Tôn vinh người con trung kiên của Đảng và giai cấp công nhân
Sự hy sinh bất khuất của đồng chí Trần Văn Kiểu đã trở thành biểu tượng sáng ngời cho tinh thần "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" của giai cấp công nhân miền Nam, thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh quyết liệt của quần chúng lao động đô thành cho đến ngày toàn thắng 30 tháng 4 năm 1975.
Ghi nhận những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp cách mạng và phong trào công nhân giải phóng miền Nam, Liệt sĩ Trần Văn Kiểu đã vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Để đời đời tri ân và khắc ghi công lao của người thủ lĩnh kiên cường:
Tên tuổi của Anh hùng Liệt sĩ Trần Văn Kiểu được trân trọng đặt cho các tuyến đường lớn, công viên tại Quận 5, Quận 6 (Thành phố Hồ Chí Minh) và quê hương Hà Tĩnh.
Tấm gương mẫu mực, đức hy sinh và phong cách gắn bó máu thịt với người lao động của ông luôn là bài học truyền thống vô giá cho các thế hệ cán bộ công đoàn và công nhân lao động Việt Nam.
Cuộc đời 50 năm của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Kiểu là một pho sử vàng rực rỡ về lòng trung kiên ái quốc và bản lĩnh gang thép của giai cấp vô sản. Từ bến sông quê hương Cẩm Xuyên đến các phong trào bãi công rực lửa giữa lòng Sài Gòn hoa lệ, tư thế ngẩng cao đầu trước họng súng quân thù của "Chín Kiểu" mãi mãi tạc vào non sông gấm vóc, là niềm tự hào bất diệt của giai cấp công nhân và nhân dân Việt Nam anh hùng.
