Ngọn Đèn Biển Dưới Mưa Bom Hòn Dấu

Tháng 5 năm 1967, đảo Hòn Dấu (Đồ Sơn, Hải Phòng) trở thành một trong những điểm hứng chịu mật độ bom đạn tàn khốc nhất miền Bắc. Không quân Mỹ quyết tâm dập tắt ngọn hải đăng Hòn Dấu — "mắt thần" chỉ đường cho những chuyến tàu "Không số" và các tàu vận tải quốc tế cập Cảng Hải Phòng.

​Tại đây, cựu chiến binh, Anh hùng Lao động Trần Văn Nhượng (sinh năm 1935, quê ở xã Lập Lễ, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng) là Trạm trưởng Trạm Hải đăng Hòn Dấu. Ông cùng 6 công nhân gồng mình bám đảo giữa một bên là biển sóng, một bên là mưa bom.

​Đêm 12 tháng 5 năm 1967, máy bay Mỹ lao xuống dội hàng chục quả bom phá và bom phát quang ngay chân tháp đèn. Trạm gác tan tành, pháo sáng rực bầu trời, mảnh bom xé nát lớp kính bảo vệ và đánh gãy bộ phận quay của đèn biển. Bản thân ông Nhượng bị đất đá vùi lấp, mảnh bom găm vào mông và đùi khiến máu chảy lênh đênh.

​Vừa tự bới mình ra khỏi đống đổ nát, nhìn ra biển thấy ánh sáng hải đăng đã tắt phụt giữa đêm đen, ông Nhượng không kịp băng bó vết thương mà gào to với đồng đội: "Đèn chết thì tàu ta đâm vào đá! Bằng mọi giá phải thắp lại đèn!".

​Ông nén đau leo lên hàng chục bậc thang xoắn ốc bị nghiêng lệch do chấn động bom. Điện lưới đứt, bộ máy tự động hỏng, ông Nhượng cùng anh em dùng đèn măng-xông và đèn bão thay thế. Tuy nhiên, để ánh sáng phát đi xa đủ cho tàu nhận diện, mắt đèn phải được quay đều đặn. Trong suốt 4 giờ đồng hồ liền giữa tiếng bom gầm rống và vết thương mất máu, ông Nhượng đã dùng đôi tay trần kiên trì quay mâm đèn thủ công từng vòng, từng vòng một.

​Nhờ vệt sáng không bao giờ tắt trên đỉnh Hòn Dấu đêm ấy, một đoàn tàu chở khí tài quân sự đã né được rặng đá ngầm Đồ Sơn, cập bến an toàn. Trong suốt những năm chiến tranh phá hoại, dẫu tháp đèn bị đánh phá hàng trăm lần, ông Trần Văn Nhượng và các chiến sĩ hải đăng Hải Phòng vẫn giữ cho ngọn đèn biển Hòn Dấu sáng rực mỗi đêm.