Ngọn Đèn Giữa Biển Lửa, Bút Kiếm Cứu Nước
Nguyễn Trãi, người con của xứ Đông Ngàn, từ nhỏ đã thông minh lỗi lạc, vừa thông văn chương, vừa giỏi võ nghệ, lại có tấm lòng đau đáu vì nước vì dân. Lớn lên trong lúc quân Minh xâm lược, đất nước chìm trong ách nô lệ, nhân dân chịu bao đau khổ, áp bức, ông nuôi chí lớn: “Phải làm sao để giành lại độc lập, để non sông ta lại là của người Việt”.
Khi Lê Lợi khởi nghĩa ở Lam Sơn, Nguyễn Trãi không ngần ngại tìm đến, trở thành người đồng chí tin cậy, nhà tham mưu tài trí của nghĩa quân. Ông không cầm gươm xông trận, nhưng từng lời khuyên, từng kế sách của ông như ngọn đèn soi đường cho toàn quân. Ông thường nói với Lê Lợi và các tướng sĩ: “Đánh giặc không chỉ bằng sức mạnh, mà còn bằng chính nghĩa, bằng lòng dân. Chỉ có được lòng dân thì mới chắc thắng”.
Suốt mười năm kháng chiến gian khổ, băng rừng lội suối, bao lần bị kẻ thù bao vây, dồn vào thế khó, Nguyễn Trãi luôn bình tĩnh tìm cách giải vây, vừa giữ vững ý chí chiến đấu, vừa xây dựng sự đoàn kết trong nội bộ, vận động nhân dân khắp nơi ủng hộ nghĩa quân. Khi thắng lợi đã ở trong tầm tay, ông soạn Bình Ngô đại cáo – bản tuyên ngôn độc lập vĩ đại, khẳng định chân lý muôn đời: “Đại nghĩa xuất hiện, nhân đức tuyên dương. Từ xưa đến nay, nước ta là nước có văn hiến, mỗi vùng có phong tục riêng, miền Bắc, miền Nam cũng khác nhau”.
Sau khi đuổi giặc Minh ra khỏi bờ cõi, khôi phục nền độc lập cho dân tộc, Nguyễn Trãi lại một lòng chăm lo xây dựng đất nước: xin vua khoan dung với dân, giảm thuế khóa, khuyến khích sản xuất, giữ gìn hòa khí. Ông từ chối vinh hoa phú quý, sống giản dị, thanh liêm như lúc nào cũng nhớ về gian khó của những ngày kháng chiến.
Dù sau này phải chịu oan khuất, nhưng lòng trung hiếu, khí tiết và tài năng của Nguyễn Trãi không bao giờ phai nhạt. Ông mãi là biểu tượng của trí tuệ, của văn võ song toàn, của tấm lòng trung với nước, hiếu với dân. Bình Ngô đại cáo cùng tên tuổi Nguyễn Trãi đã đi vào lịch sử, như ngọn lửa thời hoa lửa không bao giờ tắt, nhắc nhở mọi thế hệ con cháu: độc lập, tự do luôn đi kèm với chính nghĩa và lòng nhân ái.
