Ngọn đèn không bao giờ tắt

Mỗi lần nhìn thấy những cuộn dây điện thoại cũ được trưng bày trong bảo tàng, ông Lê Văn Bình lại nhớ về những năm tháng tuổi đôi mươi giữa đại ngàn Trường Sơn. Ông bảo, người lính thông tin ít khi trực tiếp cầm súng xung phong, nhưng họ chiến đấu với từng mét dây, từng cột điện và từng tín hiệu liên lạc giữa bom đạn.

Năm 1969, khi vừa tròn hai mươi hai tuổi, ông được điều về một đại đội thông tin của Đoàn 559. Nhiệm vụ hằng ngày là kéo dây, sửa chữa đường truyền và bảo đảm thông tin thông suốt cho các đơn vị đang chiến đấu ở chiến trường miền Nam.

Đó là một đêm cuối mùa khô. Trời tối đen như mực. Đơn vị vừa nhận được tin sẽ có một đoàn xe vận tải lớn vượt trọng điểm trong đêm. Muốn đoàn xe xuất phát đúng giờ, đường dây liên lạc phải hoạt động liên tục.

Khoảng chín giờ tối, từng tốp máy bay Mỹ lao đến. Bom nổ dồn dập, rung chuyển cả khu rừng. Chỉ sau vài phút, tín hiệu điện thoại từ sở chỉ huy bỗng mất hẳn.

Không kịp chờ trời sáng, ông Bình cùng hai đồng đội khoác túi đồ nghề lao vào màn đêm. Họ lần theo đường dây giữa những hố bom còn bốc khói. Đất đá ngổn ngang, cây rừng gãy đổ chắn kín lối đi.

Đi được gần ba cây số, cả tổ phát hiện dây cáp bị bom cắt đứt ở nhiều đoạn. Mọi người nhanh chóng nối dây. Thế nhưng vừa nối xong thì một loạt bom khác lại trút xuống. Mảnh bom xé nát thêm một đoạn dây phía trước.

Ông Bình kể rằng, lúc ấy trong đầu chỉ có một suy nghĩ duy nhất: "Phải khôi phục liên lạc trước khi đoàn xe xuất phát."

Ba người chia nhau bò sát mặt đất để tìm từng điểm đứt. Có lúc, họ phải nằm giữa bãi đất trống, mặc bom nổ cách đó chỉ vài trăm mét.

Đến gần nửa đêm, tín hiệu vẫn chập chờn. Kiểm tra kỹ, ông phát hiện một đoạn dây bị mảnh bom cứa gần đứt nhưng chưa rời hẳn. Không còn thời gian thay mới, ông dùng dao cạo sạch lớp cách điện, xoắn chặt hai đầu dây rồi lấy băng cao su quấn kín.

Người trực tổng đài thử gọi.

"Alô... nghe rõ không?"

Đầu dây bên kia trả lời dứt khoát:

"Nghe rõ!"

Tiếng nói ấy khiến cả ba người lính mừng đến nghẹn ngào.

Chỉ ít phút sau, đoàn xe bắt đầu lăn bánh vượt trọng điểm. Hàng trăm chiếc xe nối đuôi nhau mang theo lương thực, thuốc men và đạn dược tiến về chiến trường. Suốt đêm hôm đó, mệnh lệnh từ sở chỉ huy được truyền đi liên tục nhờ đường dây vừa được sửa chữa.

Đến sáng, khi trở về đơn vị, cả ba người đều lấm lem bùn đất, quần áo rách tươm vì mảnh bom và cành cây cào xước. Người chỉ huy nhìn họ, không nói nhiều, chỉ siết chặt bàn tay từng người.

Nhiều năm sau, ông Bình mới biết đoàn xe đêm ấy đã vận chuyển thành công một khối lượng lớn vật tư phục vụ chiến dịch. Nếu đường dây thông tin bị gián đoạn lâu hơn, thời điểm xuất phát có thể phải thay đổi, làm tăng nguy cơ bị máy bay địch phát hiện.

Hòa bình lập lại, ông trở về quê hương làm công nhân ngành bưu điện. Mỗi khi hướng dẫn lớp trẻ về nghề thông tin, ông thường mang theo chiếc kìm cắt dây đã theo mình suốt những năm tháng chiến tranh. Chiếc kìm đã hoen gỉ, nhưng với ông, đó là kỷ vật nhắc nhớ một thời tuổi trẻ sống hết mình vì Tổ quốc.

Ông Bình thường nói:

"Bom có thể đánh gãy cột điện, cắt đứt dây thông tin, nhưng không bao giờ cắt được ý chí của người lính. Chỉ cần còn một người đứng trên tuyến dây, mạch liên lạc của Tổ quốc sẽ không bao giờ tắt."

Ngày nay, những tuyến cáp quang hiện đại đã thay thế những cuộn dây điện thoại năm xưa. Nhưng trong ký ức của những người lính thông tin Trường Sơn, vẫn còn đó ánh đèn pin le lói giữa đêm rừng, tiếng máy điện thoại reo sau những giờ phút căng thẳng và niềm hạnh phúc giản dị khi biết rằng, nhờ sự cố gắng của mình, mệnh lệnh chiến đấu đã được truyền đi kịp thời. Đó chính là một phần của "Thời hoa lửa" – nơi những con người bình dị đã viết nên những trang sử hào hùng bằng lòng dũng cảm, trách nhiệm và tình yêu nước bất diệt.