Ngọn đèn không tắt (1)
Câu chuyện “Ngọn đèn không tắt” khắc họa hình ảnh một Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng đã tiễn ba người con lên đường và lần lượt nhận tin hy sinh trong hai cuộc kháng chiến, trong đó có Chiến dịch Điện Biên Phủ và Chiến dịch Hồ Chí Minh. Qua hình ảnh ngọn đèn dầu mẹ thắp mỗi đêm, câu chuyện tôn vinh sự hy sinh thầm lặng, lòng yêu nước và sức mạnh tinh thần của người mẹ Việt Nam, đồng thời gửi gắm thông điệp về trách nhiệm sống xứng đáng của thế hệ trẻ hôm nay.
Tôi tìm đến nhà mẹ Sáu vào một buổi sáng tháng Tư – tháng của ký ức và những bản hùng ca. Căn nhà nhỏ nằm nép mình bên cánh đồng lúa đang thì con gái. Trên bàn thờ là ba tấm bằng Tổ quốc ghi công đặt cạnh nhau.
Mẹ Sáu là Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Ba người con trai của mẹ đã hy sinh trong hai cuộc kháng chiến – một người trong kháng chiến chống Pháp, hai người trong kháng chiến chống Mỹ.
Mẹ năm nay đã ngoài chín mươi. Lưng còng, tóc bạc trắng, nhưng giọng nói vẫn ấm và rõ.
“Ngày tiễn thằng Hai đi bộ đội, nó mới mười chín tuổi…”
Năm ấy, cả làng rợp cờ đỏ sao vàng. Tiếng loa vang tin chiến thắng từ Chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhưng niềm vui xen lẫn lo âu. Thanh niên trong làng lần lượt lên đường.
Mẹ kể, trước khi đi, anh Hai chỉ kịp cúi xuống lạy mẹ một lạy:
“Con đi, nếu không về, mẹ đừng khóc.”
Mẹ không khóc khi tiễn con. Mẹ đứng thẳng người giữa sân, nhìn con bước đi, tay siết chặt tà áo nâu đến trắng bệch.
Giấy báo tử về vào một chiều mưa. Mẹ lặng người. Hàng xóm ai cũng tưởng mẹ sẽ ngã quỵ. Nhưng mẹ chỉ thắp một ngọn đèn dầu trước bàn thờ và nói:
“Nó sống vì nước. Nó mất cũng vì nước.”
Nhiều năm sau, hai người con út tiếp tục lên đường khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt. Một người hy sinh ở chiến trường miền Đông Nam Bộ, người còn lại ngã xuống trong những ngày cuối cùng của chiến dịch giải phóng Sài Gòn – Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Ba lần nhận giấy báo tử. Ba lần thắp hương. Ba lần tim người mẹ như bị xé làm đôi.
“Tui đau chứ. Mẹ nào không đau. Nhưng đất nước còn chiến tranh, tụi nhỏ đâu thể đứng ngoài.”
Mỗi tối, mẹ vẫn giữ thói quen thắp một ngọn đèn dầu nhỏ. Mẹ bảo, đó là ánh sáng để các con tìm đường về.
Giờ đây, chiến tranh đã lùi xa. Con đường làng đã bê tông hóa. Trẻ con ríu rít đến trường. Những mùa lúa chín vàng nối tiếp nhau.
Tôi hỏi mẹ:
“Mẹ có điều gì muốn nhắn gửi tụi con – thế hệ hôm nay không?”
Mẹ nhìn xa xăm ra cánh đồng, chậm rãi nói:
“Các con không phải cầm súng. Vậy thì phải sống sao cho xứng đáng với những người đã nằm xuống.”
Tôi rời nhà mẹ khi nắng đã lên cao. Ngọn đèn dầu trên bàn thờ vẫn cháy, dù giữa ban ngày.
Tôi chợt hiểu – có những ngọn đèn không chỉ thắp bằng dầu, mà thắp bằng tình mẫu tử, bằng lòng yêu nước, bằng sự hy sinh thầm lặng.
Và những ngọn đèn ấy… sẽ không bao giờ tắt.
