NGỌN ĐÈN KHÔNG TẮT

NGỌN ĐÈN KHÔNG TẮT

Tháng Tư năm 1975, giữa những ngày chiến sự đang đi đến hồi quyết định, có những nơi tưởng chừng rất xa tiếng súng nhưng lại góp phần giữ vững sự sống cho cả một vùng.

Đó là một trạm điện nhỏ nằm ven thị trấn.

Người phụ trách trạm điện ấy là ông Lâm.

Ông không phải là người lính. Ông không trực tiếp ra chiến trường. Nhưng suốt nhiều năm chiến tranh, ông vẫn âm thầm làm một công việc quan trọng: giữ cho dòng điện không bao giờ tắt.

“Có điện thì bệnh viện mới hoạt động, nhà dân mới có ánh sáng,” ông thường nói.

Trạm điện của ông đơn sơ, máy móc cũ kỹ, dây dẫn chằng chịt. Nhiều lần bị bom làm hư hỏng, nhưng ông luôn tìm cách sửa chữa nhanh nhất có thể.

“Còn người là còn điện,” ông nói.

Những ngày cuối tháng Tư, tình hình trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Nhiều khu vực mất điện vì chiến sự. Trạm của ông Lâm trở thành nguồn cung cấp quan trọng duy nhất cho bệnh viện dã chiến gần đó.

Một buổi tối, khi ông đang kiểm tra máy, bất ngờ có tiếng nổ lớn từ phía xa.

Mặt đất rung lên.

Ánh đèn chớp tắt.

Rồi… tắt hẳn.

“Đứt đường dây rồi!” – ông Lâm nói.

Không có thời gian chần chừ.

Ông vội vã mang dụng cụ, chạy ra ngoài.

Trời tối.

Không có đèn.

Chỉ có ánh sáng le lói từ những đám cháy xa xa.

Ông lần theo đường dây.

Cuối cùng, ông tìm thấy đoạn bị đứt.

Dây cháy xém.

Cột điện nghiêng.

Ông bắt đầu sửa.

Từng thao tác phải thật nhanh.

Bởi ông biết, ở bệnh viện, có những con người đang cần ánh sáng để được cứu chữa.

Trong lúc ông đang làm việc, một loạt tiếng súng vang lên.

Ông khựng lại.

Nhưng rồi tiếp tục.

“Không thể dừng…” – ông tự nhủ.

Một lúc sau…

Ánh đèn bật sáng trở lại.

Từ xa, ông nhìn thấy khu bệnh viện sáng lên.

Ông thở phào.

Những ngày tiếp theo, công việc của ông càng vất vả hơn. Đường dây liên tục bị hư hỏng. Có lúc vừa sửa xong, lại phải đi sửa chỗ khác.

Người ta bảo ông nghỉ ngơi.

Ông lắc đầu:
“Chưa xong việc thì chưa nghỉ.”

Ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Tin chiến thắng đến.

Chiến tranh kết thúc.

Người dân ùa ra đường.

Cờ bay khắp nơi.

Tiếng reo hò vang dậy.

Ông Lâm đứng trong trạm điện.

Ông nhìn những bóng đèn đang sáng.

Lần đầu tiên sau nhiều năm, ông biết rằng mình sẽ không phải chạy đi sửa điện trong tiếng bom nữa.

Nhưng ông vẫn đứng đó.

Lặng im.

Như đang nhìn lại cả một chặng đường dài.

Sau ngày thống nhất, trạm điện được nâng cấp.

Máy móc mới được lắp đặt.

Hệ thống điện ổn định hơn.

Ông Lâm vẫn làm việc.

Nhưng không còn vất vả như trước.

Một ngày, có người hỏi:
“Ông có nghĩ mình đã làm được điều gì lớn lao không?”

Ông cười:
“Tôi chỉ giữ cho đèn sáng thôi.”

Câu trả lời giản dị.

Nhưng ai cũng hiểu, trong những ngày tháng khó khăn nhất, điều giản dị ấy lại có ý nghĩa vô cùng lớn.

Nhiều năm sau, khi ông Lâm nghỉ hưu, người ta vẫn nhắc đến ông như một phần ký ức của thời chiến.

Không phải vì ông nổi tiếng.

Mà vì ông đã giữ được một thứ rất quan trọng — ánh sáng.

Một buổi tối, khi thị trấn lên đèn, những dãy nhà sáng rực, trẻ em vui chơi, người lớn trò chuyện, không ai còn nhớ đến những ngày mất điện, mất mát.

Nhưng ở một góc nhỏ, ông Lâm ngồi nhìn.

Ông mỉm cười.

Bởi ông biết, đã có một thời, để có được ánh sáng hôm nay, có những người đã âm thầm giữ cho ngọn đèn không bao giờ tắt.

Và chính những ngọn đèn ấy đã thắp sáng niềm tin, dẫn lối cho con người đi qua những ngày “hoa lửa” để đến với hòa bình.