NGỌN ĐÈN KHÔNG TẮT (4)

Những ngày tháng Bảy, khi cả nước hướng về Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Đoàn Thanh niên trường tôi tổ chức chương trình gặp gỡ các nhân chứng lịch sử. Tôi may mắn được phân công đến thăm bà Nguyễn Thị Lan, một cựu thanh niên xung phong từng tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Ngôi nhà nhỏ của bà nằm dưới bóng cây xoài già. Dù đã ngoài tám mươi tuổi, bà vẫn minh mẫn và nở nụ cười hiền hậu khi đón chúng tôi.

Sau những lời thăm hỏi, tôi mạnh dạn hỏi:

– Thưa bà, những năm tháng chiến tranh có thật sự gian khổ như trong sách vở kể không ạ?

Bà Lan nhìn xa xăm rồi chậm rãi kể:

– Gian khổ lắm cháu à. Năm 1968, bà mới mười chín tuổi đã xung phong vào lực lượng thanh niên xung phong. Công việc của chúng bà là mở đường, vận chuyển lương thực, đạn dược ra tiền tuyến. Ban ngày máy bay địch đánh phá dữ dội, ban đêm lại tranh thủ san lấp hố bom để xe qua được.

Giọng bà chùng xuống:

– Có những người đồng đội vừa trò chuyện hôm trước, hôm sau đã mãi mãi nằm lại trên tuyến đường Trường Sơn. Nhưng không ai lùi bước, vì ai cũng tin đất nước nhất định sẽ độc lập, thống nhất.

Tôi chăm chú ghi chép từng lời. Trên bàn thờ giữa nhà là tấm ảnh một người lính trẻ.

Thấy tôi nhìn, bà nhẹ nhàng nói:

– Đó là anh trai bà, liệt sĩ Nguyễn Văn Minh. Anh hy sinh năm 1972 khi đang làm nhiệm vụ. Gia đình bà được công nhận là thân nhân người có công với cách mạng.

Tôi hỏi:

– Điều gì giúp mọi người vượt qua những mất mát lớn lao như vậy hả bà?

Bà mỉm cười:

– Chính là tình yêu quê hương đất nước. Khi Tổ quốc cần, ai cũng sẵn sàng cống hiến. Những người mẹ tiễn con ra trận, những thương binh mang trên mình vết thương chiến tranh, những người dân âm thầm nuôi giấu cán bộ cách mạng… tất cả đều góp phần làm nên chiến thắng.

Bà chỉ vào chiếc hộp gỗ cũ kỹ và lấy ra một cuốn sổ đã ngả màu thời gian. Trong đó là những dòng nhật ký ghi lại quãng đời thanh xuân giữa bom đạn.

– Bà giữ cuốn sổ này hơn nửa thế kỷ rồi. Mỗi lần đọc lại, bà nhớ đồng đội và càng trân trọng hòa bình hôm nay.

Trước khi ra về, tôi hỏi bà điều muốn nhắn gửi tới thế hệ trẻ.

Bà nắm lấy tay tôi:

– Các cháu không phải sống trong chiến tranh như thế hệ chúng tôi. Nhưng hãy sống có trách nhiệm, học tập tốt, lao động tốt và góp sức xây dựng đất nước. Đó là cách thiết thực nhất để tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Rời ngôi nhà nhỏ, lòng tôi bồi hồi xúc động. Qua câu chuyện của bà Lan, tôi hiểu rằng lịch sử không chỉ nằm trong những trang sách mà còn hiện hữu trong ký ức của những nhân chứng lịch sử. Họ là những ngọn đèn không bao giờ tắt, soi sáng cho các thế hệ hôm nay và mai sau về lòng yêu nước, tinh thần hy sinh và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam.