“NGỌN ĐÈN KHÔNG TẮT Ở LÀNG HẠ”

Trên mảnh đất Hòa Tiến anh hùng có một người phụ nữ mà cả vùng quê vẫn trìu mến gọi là Mẹ Lựu – Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, người đã cống hiến cả tuổi xuân, cả máu và nước mắt cho những năm tháng kháng chiến gian lao của dân tộc.

Sinh năm 1922, Mẹ Lựu lớn lên giữa những ngày quê hương chìm trong bóng tối áp bức. Mới đôi mươi, Mẹ đã tham gia nuôi giấu cán bộ hoạt động bí mật trước Cách mạng Tháng Tám 1945. Trong căn bếp nhỏ, dưới hầm đất sâu, Mẹ đã che chở biết bao cán bộ cách mạng đi về trong đêm tối. Không ai nhớ hết bao lần Mẹ bị giặc lục soát, bao lượt chúng dí đèn pin thẳng vào mắt để dò xét. Nhưng chưa một lần Mẹ để lộ bí mật, dù bị đánh đập, dọa dẫm.

Kháng chiến chống Pháp rồi chống Mỹ tiếp nối, căn nhà của Mẹ trở thành điểm tựa của lực lượng du kích xã. Ba người con trai của Mẹ lần lượt lên đường nhập ngũ, rồi mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Ngày nhận tin người con út hy sinh, Mẹ chỉ lặng lẽ gói lại đôi dép cao su của con vào chiếc khăn rằn, nói:
“Con đã đi vì nước, Mẹ còn sống là còn giữ ngọn lửa cho đất này.”

Không chỉ là một Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, Mẹ Lựu còn là người có công giúp đỡ cách mạng, là chỗ dựa của bộ đội, du kích và thanh niên xung phong. Thời kỳ chiến sự ác liệt, dù tuổi đã cao, Mẹ vẫn cùng các má phong trào đi vận động dân làng đào hầm bí mật, nấu cơm cho bộ đội, tiếp tế thương binh và bệnh binh.

Những người cựu chiến binh từng chiến đấu trên mảnh đất Hòa Tiến khi nhớ về Mẹ đều nói: “Có những đêm, chúng tôi đói lả, mệt rã, chỉ cần thấy ánh đèn dầu leo lét từ nhà Mẹ là biết mình đã về tới nơi an toàn.”

Sau ngày đất nước thống nhất, Mẹ vẫn sống giản dị trong căn nhà cũ, thường kể chuyện cho lớp trẻ trong thôn: những lần mở đường trong đêm, những người đồng đội không trở về, những niềm tin đã giúp cả dân tộc đứng dậy. Nhiều cán bộ đoàn, cựu thanh niên xung phong, và những nhân chứng lịch sử khác tìm đến Mẹ để ghi lại ký ức chiến tranh – những ký ức không có trong sách, nhưng sáng bừng tinh thần Việt Nam.

Năm 2010, Mẹ Lựu được truy tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Khi được hỏi về điều tự hào nhất trong cuộc đời, Mẹ chỉ cười hiền: “Mẹ không làm gì lớn lao. Mẹ chỉ giữ ngọn đèn sáng cho đất này trong những năm tháng tối trời.”

Ngọn đèn ấy – ngọn đèn của lòng yêu nước, của sự kiên trung, của tình mẫu tử gửi vào Tổ quốc – đến hôm nay vẫn được bao thế hệ thanh niên Hòa Tiến kể lại, như một phần không thể thiếu của những câu chuyện thời hoa lửa.