Ngọn đèn trong đêm lửa.

Năm ấy, làng tôi nằm nép mình bên một con sông nhỏ, nước đục ngầu phù sa nhưng hiền hòa như lòng người dân quê. Chiến tranh đã về, không còn xa xôi như những câu chuyện người lớn kể, mà hiện hữu trong từng tiếng máy bay gầm rú, từng cột khói đen bốc lên phía chân trời. Tôi khi ấy mới mười ba tuổi, vẫn còn chưa hiểu hết thế nào là mất mát, chỉ biết rằng mỗi ngày trôi qua đều nặng nề hơn hôm trước.

Anh trai tôi, Hùng, là người đầu tiên trong làng xung phong ra trận. Ngày anh đi, mẹ tôi đứng lặng trước cổng, tay nắm chặt vạt áo, mắt đỏ hoe nhưng không khóc thành tiếng. Anh quay lại, cười thật tươi: “Khi nào đất nước yên bình, con sẽ về.” Câu nói ấy theo tôi suốt những tháng năm dài sau đó.

Từ ngày anh đi, ngôi nhà nhỏ chỉ còn hai mẹ con. Mẹ tôi ngày ngày ra đồng, tối về lại cặm cụi bên chiếc đèn dầu leo lét. Có hôm đang ăn cơm, tiếng còi báo động vang lên, chúng tôi vội vã chui xuống hầm trú ẩn. Đất rung lên từng hồi, bụi rơi lả tả xuống mái tóc. Tôi run rẩy ôm lấy mẹ, còn mẹ thì siết chặt tôi vào lòng, như muốn che chở cho tôi khỏi tất cả hiểm nguy ngoài kia.

Một đêm nọ, khi làng vừa trải qua một trận bom dữ dội, tôi nghe tiếng gõ cửa khe khẽ. Mẹ mở cửa, một người lính bước vào, áo quần rách tươm, người đầy bụi đất. Anh nói nhỏ: “Cho tôi trú nhờ một đêm.” Mẹ không hỏi nhiều, chỉ gật đầu rồi đưa anh bát nước. Dưới ánh đèn dầu, tôi thấy gương mặt anh trẻ lắm, chắc cũng chỉ hơn anh Hùng vài tuổi.

Đêm ấy, tôi không ngủ được. Tôi nhìn người lính lặng lẽ ngồi bên góc nhà, tay ôm chặt khẩu súng. Ánh đèn chiếu lên gương mặt anh, vừa mệt mỏi vừa kiên nghị. Tôi chợt hiểu rằng ngoài kia còn biết bao con người như anh trai tôi, đang ngày đêm đối mặt với hiểm nguy để giữ bình yên cho những mái nhà như của chúng tôi.

Sáng hôm sau, người lính rời đi khi trời còn chưa sáng hẳn. Trước khi đi, anh quay lại nói với mẹ: “Rồi sẽ có ngày đất nước mình yên bình.” Lời nói ấy giản dị, nhưng trong giây phút đó, tôi thấy nó sáng lên như một ngọn lửa.

Những năm tháng sau đó, chiến tranh vẫn tiếp diễn. Làng tôi nhiều lần bị tàn phá, có những mái nhà không bao giờ được dựng lại, có những con người ra đi không trở về. Một ngày, chúng tôi nhận được tin anh Hùng đã hi sinh. Mẹ tôi không khóc lớn, chỉ lặng lẽ thắp một ngọn đèn trước bàn thờ, ánh lửa nhỏ run rẩy nhưng không tắt.

Từ hôm đó, mỗi tối mẹ đều thắp đèn. Ngọn đèn ấy không chỉ để soi sáng căn nhà, mà còn như giữ lại một phần ký ức, một phần hy vọng. Tôi lớn lên trong ánh đèn ấy, học cách mạnh mẽ, học cách yêu thương và trân trọng từng ngày bình yên.

Rồi chiến tranh cũng kết thúc. Ngày hòa bình lập lại, làng tôi dần hồi sinh. Những cánh đồng lại xanh, trẻ con lại nô đùa bên bờ sông. Nhưng trong lòng mỗi người, ký ức về thời hoa lửa vẫn còn đó, không thể nào quên.

Bây giờ, khi đã trưởng thành, mỗi lần nhìn thấy ánh đèn trong đêm, tôi lại nhớ đến mẹ, đến anh Hùng và cả người lính năm xưa. Họ như những ngọn lửa nhỏ, góp lại thành ánh sáng lớn, soi đường cho cả dân tộc đi qua những năm tháng tăm tối.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những ngọn đèn ấy vẫn còn cháy mãi – trong ký ức, trong lòng biết ơn và trong khát vọng sống tốt hơn mỗi ngày của chúng ta hôm nay.